Lektorzy - Encyklopedia Głosów

Osobowość widzów WP.TV

2012-01-25T10:08:00.000-08:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 25.01.2012, 19:08
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Źródło:

http://5lat.wp.tv/i,Osobowosc-widzow-WPTV,mid,954078,index.html

Osobowość widzów WP.TV

Największe uznanie internautów w stosunku do liczby odtworzeń materiałów ze swoim udziałem zdobyła osoba, którą ze słyszenia zna niemal każdy Polak, ale mało kto wie jak wygląda. Nagrodę wręczyli prezes Wirtualnej Polski Grzegorz Tomasiak, dyr. programowy Stanisław Ulicki oraz szef WP.TV Łukasz Skalik.

Powrót do Spis Treści

Tomasz Knapik osobowością widzów telewizji internetowej WP.TV

2012-01-25T08:18:00.000-08:00

Powrót do Spis Treści

Tekst opracował: Krystian Kocanowski

Publikacja: 25.01.2012, 17:18

Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Źródło:

http://film.wp.pl/id,125232,title,Tomasz-Knapik-osobowoscia-widzow-telewizji-internetowej-WPTV,wiadomosc.html?ticaid=1dcd7

Tomasz Knapik osobowością widzów telewizji internetowej WP.TV

środa, 25 stycznia 2012 13:12
WP
W tym roku WP.TV obchodzi piąte urodziny. Z tej okazji ekipa serwisu postanowiła nagrodzić najpopularniejszą postać telewizji internetowej Wirtualnej Polski. Zwycięzcą plebiscytu został wybitny lektor radiowo-telewizyjny – Tomasz Knapik, pokonując przy tym takie sławy, jak m.in. Martyna Wojciechowska, prof. Lew Starowicz czy Edyta Górniak.

Telewizja internetowa Wirtualnej Polski od początku istnienia oferuje wiele autorskich produkcji, w tym wywiady ze znanymi ludźmi. Z okazji jubileuszu zespół serwisu zdecydował się wyróżnić jedną osobę, która najczęściej i najchętniej pojawiała się w programach WP.TV na przestrzeni ostatnich pięciu lat, a także może się poszczycić największym zainteresowaniem i sympatią wśród widzów.

Laureatem nagrody WP.TV został Tomasz Knapik, który odebrał statuetkę z rąk Grzegorza Tomasiaka, Prezesa Zarządu Wirtualnej Polski. W uroczystości wzięli również udział Stanisław Ulicki, Dyrektor Programowy WP.PL, a także członkowie ekipy Działu WP.TV oraz Multimedialnego Wsparcia Portalu.

Początkowo redakcja opracowała short-listę obejmującą 10 nazwisk, jednak szybko poszerzono ją o kolejne osoby, częściej pojawiające się w początkowych latach działalności WP.TV, a rzadziej obecnie. Ostatecznie – obok Tomasza Knapika – na liście nominowanych znaleźli się: prof. Jerzy Bralczyk, Maciej Dowbor, Maja Frykowska, Dominika Gawęda, Marcin Gortat, Edyta Górniak, Iwona Gudzowska, Krzysztof Ibisz, Robert Leszczyński, Kayah, Radosław Majdan, Mandaryna, Michael Moritz, Marcin Prokop, Beata Sadowska, Krzysztof Skiba, Katarzyna Skrzynecka, prof. Lew Starowicz, Maciej Stuhr, Ola Szwed, Tymon Tymański, Michał Wiśniewski, Martyna Wojciechowska oraz Anna Wyszkoni.

„Finalną decyzję postanowiliśmy oddać w ręce internautów, mierząc relację średniej ilości odtworzeń klipów z udziałem każdej z nominowanych osób do średniej ocen, jakie wystawili im widzowie, a te, jak dobrze wiemy, w Internecie bywają skrajnie różne” – wyjaśnia Łukasz Skalik z Wirtualnej Polski, Kierownik Działu WP.TV i Multimedialnego Wsparcia Portalu. „Zwycięzca praktycznie zdeklasował rywali. Jednocześnie zaskoczył nas wszystkich, bo de facto jest osobą, którą może i kojarzą wszyscy Polacy, ale mało kto miał okazję zobaczyć kiedykolwiek jego twarz” – dodaje. Materiały z udziałem Tomasza Knapika zrealizowane przez zespół Wirtualnej Polski obejrzane zostały łącznie blisko milion razy (560 tys. w WP.TV oraz 430 tys. na Youtube.com). otrzymując średnio 98 proc. ocen pozytywnych za odcinek.

O Laureacie:

Tomasz Knapik jest lektorem filmowym, radiowym i telewizyjnym. Posiada tytuł doktora elektrotechniki, którą wykładał na Wydziale Transportu Politechniki Warszawskiej (obecnie na emeryturze). W trakcie swojej długiej kariery współpracował z największymi stacjami telewizyjnymi oraz dystrybutorami filmowymi w Polsce. Ogromną popularność zyskał, czytając w TVP zagraniczne filmy, „na żywo”, ze stanowiska lektorskiego. Do dziś pamiętamy odczytaną przez niego, kultowej już, polską wersję językową filmu „Pulp Fiction”, dostępnego w formacie VHS.

Powrót do Spis Treści

Wywiad z Piotrem Borowcem, rozmawiał Krystian Kocanowski, Lektorzy - Encyklopedia Głosów

2012-01-23T09:26:00.000-08:00

Powrót do Spis Treści

Tekst opracował: Krystian Kocanowski

Publikacja: 23.01.2012, 18:26

Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Piotr Borowiec - Wywiad

fot. RMF Classic

"Najlepszy, profesjonalny, przeźroczysty..." to tylko kilka z cech jakimi lektor, Piotr Borowiec jest określany przez telewidzów. Co ma do powiedzenia Piotr Borowiec na temat pracy lektora? Zapraszam do lektury... Rozmawiał Krystian Kocanowski, autor Encyklopedii Głosów.

Krystian Kocanowski: Jest wiele opinii, że Pana głos jest jednym z najbardziej bezbarwnych. Jak Pan do tego podchodzi i jak wytłumaczyć taką opinię?

Piotr Borowiec: Określenie "bezbarwny", w kontekście wykonywanego przeze mnie zawodu, brzmi niezbyt fortunnie. Istotę działalności lektora bardziej oddają słowa "transparentny" czy "przeźroczysty". Taki staram się być w filmie. Co jednak nie wyklucza posługiwania się intonacją czy interpretacją. Efekt "nieobecności" lektora w filmie można uzyskać jednie wtapiając się-o ile to możliwe- w ścieżkę dźwiękową. Barwa głosu oraz sposób interpretowania tekstu mają tu podstawowe znaczenie. Jeżeli lektor nie przeszkadza w odbiorze filmu i nie zmusza widza do użycia pilota w celu przełączenia kanału TV, to znaczy, że spełnia swoją rolę. Oczywiście cieszą mnie opinie, że spełniam podstawowe kryteria i traktuję je jak komplement. A jeśli czasem ktoś mi powie, że „dooglądał” do końca kiepski film tylko ze względu na to, że go czytałem -to jestem w lektorskim "siódmym niebie".

Jak wspomina Pan pracę jako aktor w teatrze bądź telewizji? Dlaczego Pan z tego zrezygnował?

W "krótkich słowach" nie da się tego opisać. W teatrze instytucjonalnym pracowałem krótko. W szkole teatralnej grałem głównie ojców, ludzi dojrzałych, ukułem więc własną teorię, że moje życie w teatrze zacznie się po 50-tce i spokojnie mogę czekać na "swój czas". Lata minęły nie wiedzieć kiedy, więc-ten moment nieuchronnie nadchodzi!

Mógłby Pan powiedzieć coś więcej o swoich początkach pracy z mikrofonem?

Moja pierwsza, nieudolna próba zapisu dźwięku miała miejsce w moim (wspólnym z trzema braćmi) pokoju. Byłem nastolatkiem i nagrałem wiersze Andrzeja Bursy, który czas jakiś był moim idolem. Tomik z jego poezją był wówczas prawie niedostępny, więc gdy tylko wpadł mi w ręce, postanowiłem w ten sposób utrwalić dla siebie tę poezję. Mam tę kasetę(nagrana na radiomagnetofonie "Grundig") do dziś. Pierwsze zawodowe kroki czy raczej moje raczkowanie -to Radio Zielona Góra. A "stajnia", z której wyszedłem to Nieustraszeni Łowcy Dźwięku z Krakowa.

Dlaczego zdecydował się Pan zostać lektorem?

To nie była decyzja, tylko determinacja. I przypadek. Po krótkiej włóczędze po polskich teatrach wróciłem z żoną i dziećmi do Krakowa, w którym byliśmy zakochani, a który-jak się okazało-nie odwzajemniał naszego uczucia. Na etat w teatrze nie było szans . Pracowaliśmy jako "wolni strzelcy". Sporadycznie. Pewnego razu, słuchając mimochodem, przy pracach domowych jakiegoś filmu, zwróciłem uwagę, że lektor czyta niektóre zdania jakoś "pod włos" i, że ja wiem jak to powinno brzmieć. W ten sposób uświadomiłem sobie, że w ogóle istnieje lektor! I, że prawdopodobnie mógłbym czerpać radość i pieniądze z wykonywania tego zawodu. Od tej myśli do realizacji zamierzeń wiodła kręta i wyboista, ale stosunkowo krótka droga. Ironią losu jest fakt, że Warszawy nie darzyliśmy szczególnymi uczuciami, a ona przyjęła naszą rodzinę nad wyraz przychylnie.

Kiedy zaczął Pan pracę jako lektor filmów fabularnych i czy pamięta Pan swój pierwszy "przeczytany" film?

Swoje pierwsze filmy przeczytałem dla firmy "Zone Visione" w połowie lat 90-tych. Pierwszy film? To był chyba fabularyzowany dokument o Izaaku Newtonie - prawdopodobnie dla telewizji regionalnych. Pierwsza "fabuła"- to chyba "K-9" dla Polsatu.

Skąd pomysł na spektakl "Głos ma twarz, czyli sztuka uwodzenia dźwiękiem"?

Z przemęczenia. Żartuję. Spektakl jest efektem zderzenia tego, co od jakiegoś czasu pielęgnowałem w głowie i, z pozoru, przypadkowych spotkań. Ale również z ogromnej "tęsknicy" za sceną. Większość swego czasu spędzam zamknięty w małym pomieszczeniu - tzw. dziupli. W odosobnieniu, w towarzystwie monitora i mikrofonu, pochylony nad tekstem. Wystarczy to przeczytać i już się chce uciekać ! Nie dziwota więc, że gna mnie w jakieś inne rejony. Mój przyjaciel z roku, ze szkoły teatralnej Zbigniew Kozłowski obchodził 45-te urodziny, które uczcił samodzielnie wyprodukowaniem spektaklem "45 stopni" (do obejrzenia w Krakowie-polecam!!!). To mnie zainspirowało, a ponieważ kończyłem właśnie 48 lat, stało się oczywiste, że musiał powstać koncert pod tytułem "44 i 4" - no, chciałem Zbigniewa jakoś przebić, a siebie poniekąd odmłodzić. Do pomocy zaangażowałem wszystkich znanych sobie z codziennej współpracy czynnych i biernych muzyków. I tak, po kilku próbach udało nam się zorganizować w kinie Stacja Falenica koncert urodzinowy. Ten towarzyski sukces ośmielił mnie do kroczenia dalej po drodze rodzimego „szołbyznesu”. Od dawna myślałem o monodramie, który mógłby przybliżyć publiczności zawód lektora: czym jest i jak wygląda z drugiej strony. Ta myśl zderzona z muzycznym eksperymentem urodzinowym eksplodowała pomysłem zrealizowania przedstawienia muzycznego, w którym lektor, zazwyczaj milczący w trakcie trwania piosenek w filmie, tutaj odzyskuje głos. Matkami chrzestnymi przedsięwzięcia zostały moje przyjaciółki: Jola Kasparek i Dorotka Pułaska oraz moja żona Agnieszka. Dużą pracę w warstwie muzycznej wykonała Laura Raab, z którą śpiewam w przedstawieniu. Nad głosem pracowała z nami Agnieszka, a aranżacyjnie całość ogarnął Tomek Filipczak .Muzyczne trio, które nam towarzyszy, to: fortepian - Tomek Filipczak, kontrabas - Piotr Rodowicz i perkusja - Paweł Dobrowolski. Agnieszka z Dorotką całość tekstem oprawiły i wyreżyserowały, Jola zaś zajęła się przedsięwzięciem od strony produkcyjnej. Prapremiera przedstawienia "Głos ma twarz, czyli sztuka uwodzenia dźwiękiem" odbyła się na Festiwalu Filmowym w Zwierzyńcu. Naszą kompanię twórczą ochrzciliśmy mianem "DreamVoice Production" i pod tym mianem istniejemy na Facebooku. Tam można znaleźć materiały muzyczne i zdjęcia z naszych występów w Zwierzyńcu i w Rybniku.

Interesuje Pana kariera wokalna? Ma Pan w związku z tym jakieś plany?

Lubię śpiewać. Czytaniu poświęciłem już w swojej karierze zawodowej ogrom uwagi i czasu. Jeśli więc uda mi się uszczknąć z tego choć trochę dla śpiewu - będę szczęśliwy.

Co Pan sądzi o "czytaniu" tekstu piosenek w filmach fabularnych?

Jak trzeba - czytam. Jako widz- wolę napisy.

Jak zostać lektorem jeśli ma się do tego predyspozycje? Od czego zacząć, komu się pokazać a raczej dać się usłyszeć?

Nie ma na to recepty. Predyspozycje, warsztat i chęć to punkt wyjścia. Nagrywać się w bankach głosów i dzwonić, dzwonić, dzwonić. I nie zrażać się. I dzwonić.

W niektórych filmach da się usłyszeć, że poziom głośności ścieżki oryginalnej jest zmienny. Wzrasta gdy lektor robi pauzę i obniża się kiedy zaczyna czytać. Kto decyduje o takim zabiegu?

Kiedyś rozmawiałem o tym z moim kolegą- realizatorem dźwięku. Nie pamiętam o co dokładnie chodzi, ale jest to jakaś nieprawidłowość techniczna.

Obecnie nagrania zapisywane są w formie cyfrowej. Gdzie trafiają takie nagrania po emisji filmu w TV?

Kwestie technologiczne nie są mi dobrze znane. Generalnie zasada jest taka, że nośnik, z którego film jest emitowany, przechowywany jest w archiwum. Są to albo taśmy analogowe, albo taśmy cyfrowe, albo pliki dźwiękowe w zależności od nadawcy czyli stacji telewizyjnej. Prawdopodobnie w najbliższej przyszłości wszyscy będą pracować na plikach, ale jest to oczywiście zależne od polityki sprzętowej poszczególnych stacji.

Czy głos lektora w rzeczywistości brzmi tak samo jak w głośniku? Od czego to zależy i czy marka/model mikrofonu ma na to wyraźny wpływ?

Głos lektora w rzeczywistości brzmi naturalnie - w głośniku telewizora, jak by się nie starać - jest przetworzony elektronicznie. Oczywiście zadanie realizatora polega na tym, by różnica była niezauważalna. Dlatego ważny jest dobór mikrofonu i przetworników, ucho i upodobania realizatora dźwięku i, finalnie, parametry emisji.

Czy spoglądając w przyszłość nadal widzi Pan lektora jako główną formę przekładu audiowizualnego w filmach fabularnych w telewizji? Wiele ludzi jest za napisami bądź dubbingiem.

Wydaje mi się, że wersja lektorska w opracowaniu filmu jest najbardziej uniwersalna dla telewidzów ze względów praktycznych. Oczywiście wyłączając tych, którzy mówią językami świata. Wersja lektorska, czyli tzw. "szeptanka" nie odbiera naturalnego głosu aktorowi (jak czyni to dubbing) i pozwala na chwilowe zrywanie kontaktu wzrokowego z ekranem czy nawet wyjście z pokoju telewizyjnego bez utraty łączności z filmem (co uniemożliwiają napisy). Oczywiście dla dzieci - jak najbardziej dubbing, a w kinie - zdecydowanie napisy. Idealnym rozwiązaniem byłoby danie publiczności telewizyjnej możliwości wyboru: przyciskiem pilota decyduję czy chcę słuchać oryginału, dubbingu, lektora czy czytać napisy - ale to wyjście bardzo kosztowne.

Dziękuję za rozmowę!

Powrót do Spis Treści

Politechnik z głosem jak aksamit - Cinema Press Video

2012-01-22T02:59:00.000-08:00

Powrót do Spis Treści

Tekst opracował: Krystian Kocanowski

Publikacja: 22.01.2012, 21:06

Ostatnia aktualizacja:brak aktualizacji

Wywiad publikuję dzięki uprzejmości Andrzeja P.

Źródło: Cinema Press Video, grudzień 1992, nr 12 (34), str. 12

Politechnik z głosem jak aksamit
Rozmawiała: Grażyna Kurkowska

Rozmowa z dr inż. Tomaszem Knapikiem - laureatem wyróżnienia dla najlepszego lektora roku

Myślę, że wszystkie rozmowy z panem zaczynają się od: „Wyobrażałam sobie pana inaczej!"

Tomasz Knapik: Dokładnie tak. Powołam się na mojego, nieżyjącego już kolegę-spikera Zbigniewa Lutogniewskiego, który miał przepiękny, niski głos i... 150 cm wzrostu. Ja jestem o wiele wyższy od niego, ale trochę się zapasłem ostatnio... no cóż, szczuplejsi są młodsi lektorzy.

Jak by pan skomentował otrzymane wyróżnienie?

To dla mnie pewna niespodzianka i jakby podsumowanie 30-letniej kariery. Jestem jednym z najstarszych lektorów, starsi ode mnie są tylko Jan Suzin, Jerzy Rosołowski i Lucjan Szołajski, oczywiście z lektorów, którzy czytają listy dialogowe do filmów. Tak naprawdę to dla legalnego wideo pracuję od 5 lat. Zresztą prawie wszyscy, między nami mówiąc, znani dzisiaj dystrybutorzy zaczynali jako piraci i udźwiękawiali filmy pirackie. Dopiero od kilku lat ten rynek zrobił się oficjalny.

Chyba jest pan najbardziej „rozrywanym" lektorem. O 8 rano już pana nie ma w domu, przed 24 jeszcze pan nie wrócił z pracy.

Owszem, bo czytanie zabiera sporo czasu. Ja czytam 2 - 3 filmy dziennie, a jeden film zabiera kilka godzin.

Jest pan tak pracowity bo ma pan świetny głos.

Dar Boży, ale wsparty ciężką pracą. Zaczynałem w Rozgłośni Harcerskiej jako lektor. Potem spiker w radio i telewizji prawie od jej początków, no a teraz jest wideo. To jest obecnie największy rynek pracy dla nas, lektorów, i najprzyjemniej się na nim pracuje. Jestem z tego zadowolony, umiem czytać i lubię to robić. Co więcej dystrybutorzy wideo bardzo szanują moją pracę, natomiast telewizja jest wymagająca i bardzo absorbująca. Na nagranie przychodzi tam często 50 osób i jestem jedynie trybikiem w tej maszynie; lektor to jest dodatek. Mówię o tym dlatego, że dystrybutorzy wideo dostosowują się do mnie, nigdy nie muszę na nic czekać, wszystko mam z góry omówione. A w tej wymagającej telewizji? Na przykład czytałem serial „Santa Barbara" i nigdy nie byłem pewny dnia ani godziny nagrania. Dzwonili w nocy, zmieniali terminy, burzyli mi rozkład dnia. A serial musiał być czytany.

Jakie filmy lubi pan czytać?

Komedie i filmy poważne, takie, które mają w sobie trochę głębi.

Ale czyta pan przede wszystkim filmy akcji?

Podobno się do tego najlepiej nadaję i zgadzam się z tą opinią. Czytam szybko, jestem dynamiczny, ostry, melodramaty mi nie leżą. Według naszego żargonu trzeba się „wyrabiać", czytać do ust mówiącego a gdy się to nie udaje, to jest błąd w sztuce.

Ten zawód wymaga pielęgnacji dobrej polszczyzny, a tymczasem młodzi lektorzy...

Cóż, ja pochodzę jeszcze i - dodajmy, moi starsi koledzy - pochodzą ze starej szkoły radiowej, gdy byli jeszcze reżyserzy dźwięku, kiedy o -czystość języka bardzo się walczyło, „puszczenie" jakiegoś błędu było nie do pomyślenia i mogło oznaczać koniec kariery. Dzwoniliśmy do poradnictwa językowego, szukaliśmy w słownikach. I to nam zostało. Mnie bardzo rażą błędy językowe - sam często poprawiam teksty i listy dialogowe filmów po tłumaczach. Choć tak nawiasem mówiąc uważam, że jest wielu młodych zdolnych, którzy może pójdą w moje ślady, ale są to ludzie po radiowej szkole.

Jakie ma pan plany na przyszłość?

Ojej! Chyba robić to co dotychczas, bo na nic nowego nie ma po prostu czasu. Muszę się przyznać, że jestem dwuzawodowcem - mam tytuł doktora nauk technicznych i wykładam na Politechnice Warszawskiej.

Czy wobec tego studenci nie chcą przy pana pomocy bądź protekcji dostać się do radia czy telewizji?

Są takie pytania, ale ja oddzielam rygorystycznie te sprawy. „Obcinam" rozmowy na tematy radiowe czy telewizyjne.

Na zakończenie naszej rozmowy poproszę o anegdotę.

Moja legendarna wpadka i chyba najlepsza zdarzyła się za początków telewizji, gdy pracowało się „na żywo". Film „szedł" w telewizji, lektor przychodził, siadał i czytał. Ta moja wpadka zdarzyła się przy filmie „Lecą żurawie". Powiedziałem: „żółciodup!" zamiast „żółtodziób". Tego może by jeszcze nikt nie zauważył, ale ja jeszcze się poprawiłem i powiedziałem: Przepraszam, nie „żółtodziób" a „żółciodup!" Bywały takie wypadki i było wesoło. Teraz to wiadomo - pomyliłem się, mówię stop i powtarzamy od początku.

Gratuluję raz jeszcze, życzę wszystkiego najlepszego i długich lat pracy w zawodzie lektora.

Dziękuję.

Powrót do Spis Treści

Wywiad z Jackiem Brzostyńskim, rozmawiał Krystian Kocanowski, Lektorzy - Encyklopedia Głosów

2011-12-25T02:57:00.000-08:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 25.12.2011, 11:57
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Jacek Brzostyński - Wywiad

fot. Albert Zawada/AG/zloteprzeboje.tuba.pl

Głos, którego nie da się zapomnieć! Obecny w telewizji, radiu i audiobookach. Role teatralne i wystąpienia estradowe nie są mu straszne. Jacek Brzostyński w rozmowie z Krystianem Kocanowskim, autorem "Encyklopedii Głosów".

Krystian Kocanowski: Jest Pan z wykształcenia aktorem. Czy pomaga to w pracy lektora? Jeśli tak to w jaki sposób?

Jacek Brzostyński: Moje wykształcenie bardzo mi pomaga w pracy i to od samego początku. Mam na myśli nie tylko dykcję, czy emisję głosu, ale również to, że jako aktorowi łatwiej jest mi przewidzieć reakcję innego aktora lub miejsce na pauzę. Oczywiście nie zawsze mi się to udaje, ale ułatwia pracę. Bardziej jednak w przeszłości, gdyż teraz doszło jednak wieloletnie doświadczenie.

Która rola filmowa bądź teatralna wzbudziła u Pana największe emocje i dlaczego?

W teatrze dwie role: Roberta Jordana w „Komu bije dzwon” E. Hemingway'a i Bohatera w „Kartotece” T. Różewicza. Oba spektakle w reżyserii Janusza Ostrowskiego w Teatrze Zagłębia w Sosnowcu. Wspaniale pracowało mi się z tym reżyserem. Był fantastycznym, spokojnym, mądrym i przyjaznym przewodnikiem a nie-jak się czasem zdarza- katem. No i zaowocowało to dla mnie za rolę Jordana „Złotą Maską”.
A w filmie rola oficera SS w „Triumph of The Spirit” ,w którym poznałem i zagrałem z Willemem Dafoe. Był to zresztą epizod, ale w jakim towarzystwie! I w jednej ze scen przeżyłem niejako podróż w czasie, zresztą – przerażającą. Otóż obóz koncentracyjny, nocą. I nagle to wszystko ożywa: nawoływania, szczekanie psów, krzyki ludzi wyskakujących z wagonów. Straszne!

Czy satysfakcjonuje Pana praca lektora? Nie myślał Pan nigdy o powrocie do aktorstwa?

Bardzo lubię swoją pracę i cieszę się z tego, że mogę ją wykonywać. Przez te wszystkie lata udało mi się wielokrotnie coś tam aktorsko robić, zarówno w radiu jak i w telewizji, czy dubbingu, tak więc praktycznie nie porzuciłem aktorstwa. Robię to jednak głównie dla frajdy.

Jak się okazuje jest Pan również piosenkarzem. Jak Pan wspomina Telewizyjny Koncert Życzeń?

Piosenkarz, to jednak w moim przypadku stanowczo zbyt mocne określenie. Każdy prawdziwy piosenkarz miałby w tym momencie prawo się na mnie obrazić. Ot, podśpiewywałem sobie. W Piwnicy pod Baranami, w programie z muzyką Jacka Zielińskiego do tekstów Wiesława Dymnego razem ze Skaldami ,w „Spotkaniach z Balladą” w Teletubisiach (a jakże!), a na You Tube ktoś wrzucił :White Christmas”, które miałem zaszczyt zaśpiewać z Magdą Durecką.
A Telewizyjny Koncert Życzeń to była wspaniała przygoda i w połączeniu z „Balladą” niewątpliwie moje 5 minut popularności. Byłem rozpoznawany wszędzie. I wystarczy. Pod tym względem jestem zaspokojony!

Pamięta Pan swój pierwszy "przeczytany" film? Jakie były początki Pańskiej pracy jako lektora?

Nie pamiętam swojego pierwszego filmu. Pod koniec dnia czasem nie pamiętam tego z rana. Ot, taki mój sposób na niezwariowanie. Reset – i już.
A początek pracy lektorskiej to połączenie przypadku i wcześniejszej współpracy z radiem i telewizją.

Poza pracą lektora w telewizji czyta Pan audiobooki i nagrywa słuchowiska radiowe. Czy istnieje jakaś zasadnicza różnica w czytaniu list dialogowych gdzie widz ma możliwość zobaczenia, co dzieje się na ekranie a czytaniu audiobooków i słuchowisk gdzie należy "porwać" słuchacza w świat wyobraźni?

Różnica w czytaniu list dialogowych a audiobooków polega na pewnej kolorystyce. Każde czytanie powieści musi być bardziej kolorowe, bardziej aktorskie a czytając film muszę to wyciszyć. Tutaj przydają się doświadczenia z powieści czytanych dla Polskiego Radia .

Czytając listy dialogowe ogląda Pan wiele filmów. Jakie kino najbardziej Panu odpowiada?

Najbardziej lubię dobre kino. Np. każdy film Clinta Eastwooda.

Lektor czytając kwestie polityczne bądź religijne jest utożsamiany z partią bądź odłamem religijnym o którym czyta, mimo że lektor to tylko praca. Jak radzi Pan sobie z takimi sytuacjami?

Z takimi sytuacjami radzę sobie nadzwyczaj prosto – nie czytam żadnych tekstów, które mają związek z polityką i religią. Oczywiście nie dotyczy to normalnych filmów.

W jednym z wywiadów przyznał Pan, że lubi czytać książki. Jaki jest pana ulubiony gatunek bądź autor?

Bardzo lubię czytać książki, jednak mam na to czas tylko na urlopach. Dla rozrywki ubóstwiam Joannę Chmielewską, a poza tym np. Jeffrey Archer czy też Eric Emmanuel Schmitt.

Czy w zawodzie lektora istnieje jakiś podział charakteryzujący typy głosu lektora?

Nie wiem, czy istnieje podział na typy głosu. Osobiście staram się dostosować sposób czytania do danego gatunku. Komedię lżej, kino akcji ostrzej itd.

Czy poza Polską istnieje kraj gdzie jako przekładu audiowizualnego wykorzystuje się lektora?

Z tego co wiem, to jeszcze w Rosji ale trochę inaczej. Tam są 3 lub nawet 4 osoby i podgrywają.

Czy dba Pan w jakiś szczególny sposób o swój głos?

O głos nie dbam przesadnie. jednak dwa lub trzy razy w roku jeżdżę nad nasze morze i wdycham jod. A poza tym kocham morze.

Przypomina Pan sobie najzabawniejsze reakcje ludzi, którzy poznali Pana po głosie?

Za każdym razem rozpoznanie mnie po głosie budzi mój szacunek i podziw dla rozpoznającego i – przyznaję – sprawia mi ogromną satysfakcję i przyjemność.

Dziękuję za rozmowę!

Powrót do Spis Treści

Wywiad z Januszem Szydłowskim, rozmawiał Krystian Kocanowski, Lektorzy - Encyklopedia Głosów

2011-10-30T11:42:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 30.10.2011, 19:42
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Janusz Szydłowski - Wywiad

fot. rpm.pl

Doświadczenie i perfekcja. Tego głosu chciałoby się słuchać i... słuchać. Nieco na temat pracy lektora opowiada Janusz Szydłowski. Rozmawiał Krystian Kocanowski, autor Encyklopedii Głosów.

Krystian Kocanowski: Ukończył Pan fizykę na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Skąd pomysł na pracę głosem?

Janusz Szydłowski: Studiując w Toruniu pracowałem w studenckim radiu i chyba połknąłem radiowego bakcyla bo po magisterce chciałem znaleźć zajęcie w radiu profesjonalnym jako realizator dźwięku. Zaproponowano mi pracę spikera i tak już zostało.

Jak zaczęła się Pana przygoda z mikrofonem?

W Radiu Bielany w Toruniu każdy z nas umiał być realizatorem i jednocześnie prowadzącym program.

Czy poza pracą spikera i lektora, realizuje się Pan w swoim wyuczonym zawodzie?

Fizyka studiowana na uniwersytecie nie daje zawodu lecz tylko wykształcenie. Pozwala mi ono rozumieć mniej więcej o co w naukach ścisłych chodzi i jak rozwija się współczesny świat.. Czytam sporo literatury popularnonaukowej.

Gdyby miał Pan wybrać między radiem a telewizją - gdzie czuje się Pan swobodniej?

Wolę radio.

Są jakieś szczególne chwile, które zapadły Panu w pamięć podczas pracy w radiu?

Spędziłem noc ogłoszenia stanu wojennego na nocnym dyżurze w programie pierwszym. Bezczynnie, bo nas odłączyli i działało jakieś studio z jednostki wojskowej i właśnie stamtąd nadano wystąpienie generała Jaruzelskiego.

Kiedy i w jakich okolicznościach trafił Pan do telewizji aby czytać listy dialogowe?

Do telewizji trafiłem w 1977 by czytać listy dialogowe na wewnętrznych pokazach dla cenzora, który musiał parafować każdy film mający znaleźć się w programie

Pamięta Pan swój pierwszy „przeczytany” film?

Mój pierwszy film przeczytany publicznie (w kinie w Sali Kongresowej bywały kiedyś tzw. pokazy przedpremierowe) to francuski kryminał „Sędzia Fayard zwany szeryfem”.

Prowadzi Pan statystykę, ile przeczytanych filmów posiada Pan na swoim koncie?

Niestety nie prowadzę statystyki ale jako „ściślak” umiem oszacować ilość przeczytanych dotąd filmów. To na pewno więcej niż 20 tys. pełnometrażowych filmów.

Jakie cechy/predyspozycje powinna posiadać osoba starająca się zaistnieć w świecie lektora?

Trzeba umieć spokojnie czytać przez długi czas, także szybko a czasem bardzo szybko. Potrzebna jest też podzielność uwagi. Przydaje się też znajomość języków choćby bierna. Tu ładna anegdota. Pytano wielkiego angielskiego aktora Laurenca Oliviera jak On to robi. Odpowiedział: są dwa parametry – głośno-cicho i szybko-wolno z kombinacji tych elementów uzyskujemy co chcemy.

Czy zawód lektora to ciężka praca?

Tak, to dość ciężka praca bo pracujemy wiele godzin dziennie i trzeba dużo siedzieć i przemielić bardzo wiele stron gardłem i krtanią. Nie wszyscy wytrzymują taką dawkę.

Gdyby zaproponowano Panu pracę przed kamerą, jakby Pan zareagował?

Praca na wizji zupełnie mnie nie pociąga, wolę studyjną postprodukcję.

Czy jest różnica między "czytaniem" filmów fabularnych a dokumentalnych?

Nie ma istotnej różnicy.

Czy poza radiem i telewizją można gdzieś jeszcze usłyszeć Pański głos?

Czasem czytam w teatrze na żywo gdy potrzebne jest tłumaczenie zagranicznego spektaklu. (Międzynarodowy Festiwal KONTAKT w Toruniu – ostatnie 20 lat).

Czy w życiu osobistym jest Pan rozpoznawany po głosie? Jakie są ich reakcje?

To zdarza się rzadko ale się zdarza. Reakcje na ogół sympatyczne.

Czym zajmowałby się Pan, gdyby nie zawód lektora?

Najchętniej pływałbym jako marynarz. Od pięciu lat każdy urlop spędzam na morzu pod żaglami.

Dziękuję za rozmowę!

Powrót do Spis Treści

Wywiad z Jarosławem Łukomskim, rozmawiał Krystian Kocanowski, Lektorzy - Encyklopedia Głosów

2011-10-27T10:41:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 27.10.2011, 19:41
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Jarosław Łukomski - Wywiad

fot. Alofarm/PanMedia Western/youtube.com

Kultowy głos Jarosława Łukomskiego towarzyszy polskim widzom od czasów świetności kaset VHS. Do dzisiaj uważany za jednego z najlepszych lektorów - a jest ich niewielu. Lektor Jarosław Łukomski w rozmowie z Krystianem Kocanowskim, autorem Encyklopedii Głosów.

Krystian Kocanowski: Jak zaczęła się Pana praca lektora filmowego?

Jarosław Łukomski: Zaczęło się jakoś w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych. Wtedy raczkowało rozpowszechnianie filmów na kasetach VHS, działalność, która przez lata balansowała na krawędzi prawa. Wymienianie się filmami odbywało się w ramach klubów, nie wypożyczalni, więc właściciele tych przybytków, czy raczej biznesów byli w zasadzie kryci. Jednak o respektowaniu praw autorskich w naszym kraju, który pozostawał po drugiej stronie żelaznej kurtyny nikt wtedy nie myślał. Filmy pochodziły z emisji w zagranicznych telewizjach. Do końca lat osiemdziesiątych do tłumaczenia i czytania było bardzo dużo pozycji. Z początku mało było w tym wszystkim profesjonalizmu – tłumacze wywodzili się głównie ze studentów a lektorzy bywali bardzo przypadkowi. Wojnę „piratom”, jako pierwsza wypowiedziała firma ITI, która wprowadziła na rynek pierwsze legalne tytuły. Pierwszy swój film przeczytałem chyba w 1983 roku. Potem było jeszcze wiele przeczytanych w ramach tej pierwszej fali, następnie zacząłem współpracować z rzeczonym ITI, potem, około 14 lat temu z Polsatem i następnie z innymi stacjami oraz wieloma usługowymi studiami dźwiękowymi.

Czy pamięta Pan swój pierwszy przeczytany film?

Wydaje mi się, że była to „Trzecia Wojna Światowa”. Ciekawostką może być, że sam ten film przetłumaczyłem. Dlaczego tak? Otóż pierwotna koncepcja animatorów ruchu VHS była taka: ten kto film tłumaczy, ten następnie siada do mikrofonu i czyta stworzoną przez siebie listę dialogową. Wówczas byłem studentem Instytutu Lingwistyki Stosowanej, początkującym anglistą, aktywnie poszukującym płatnych (a najchętniej dobrze popłatnych) zajęć. I tak trafiłem przed mikrofon. Wkrótce okazało się, że koncepcję trzeba zmodyfikować, bo mało osób sprawdzało się jako lektorzy. Ja zostałem i wkrótce przestałem tłumaczyć i zacząłem czytać listy robione przez kolegów. Inna zabawna sprawa związana z ograniczeniami technologicznymi: pierwsze magnetowidy nie posiadały funkcji tzw. audiodubbingu, nagranie głosu lektora było więc możliwe jedynie podczas kopiowania filmu z jednego magnetowidu na drugi. Wykluczało to, lub w dużym stopniu utrudniało możliwość robienia poprawek, gdy lektor się pomylił. To okazało się bardzo dobrym warsztatem na przyszłość. Do dziś, pytany o tajemnice zawodu powtarzam, że lektor musi przede wszystkim umieć czytać.

Kiedy zorientował się Pan, że posiada "radiowy głos"?

Mój głos nie należy do typu „scenicznych”. Jego ciekawe nuty ujawniają się najlepiej we współpracy z mikrofonem i resztą technologii, która znajduje się między mną a słuchaczem. Były pewne sygnały w młodości, że Łukomski dobrze brzmi.

Wchodząc do tego zawodu wzorował się Pan na kimś czy od początku budował własny styl czytania?

Zdecydowanie własny, choć nie sposób zdystansować się od wzorców, których w owych czasach było niewiele, ale za to jakie! Przecież jeszcze gdy rodzice wysyłali mnie spać po „dobranocce”, nadstawiałem ucha aby wyłowić coś z westernów czytanych przez Jana Suzina. Mój styl określiłbym jako „lekko podgrywający”, w odróżnieniu od całkowicie białego (bezbarwnego) i mocno podgrywającego, czyli takiego gdy lektor prawie imituje przebieg intonacji aktora.

Za co najbardziej ceni Pan pracę lektora?

To trochę tak jakby Pan pytał mnie za co kocham swoją żonę. Nie potrafię obiektywnie odpowiedzieć na to pytanie, ale jestem przekonany, że póki co, jest to miłość z wzajemnością. W pewnym sensie to ten zawód wybrał mnie. Przez wiele lat, bo praktycznie od pierwszych chwil polskiej transformacji ustrojowej pracowałem w biznesie, wiążąc się po kolei z kilkoma firmami zagranicznymi, w których sprawowałem wysokie stanowiska. Udawało mi się jednak pozostać przy zawodzie lektora i choćby w minimalnym wymiarze uprawiać go przez cały ten okres, może nawet bardziej jako hobby. Robiłem w życiu zawodowym bardzo różne rzeczy, większość zresztą z powodzeniem, zdobyłem wiele umiejętności i poziomów wtajemniczenia w bardzo odległych od siebie obszarach, a jednak zawód lektora pozostaje ze mną najdłużej. Obecnie znów jest moją podstawową działalnością.

Potrafi Pan powiedzieć ile już Pan przeczytał list dialogowych?

Tysiące.

Czy poza filmami udziela się Pan także w radiu?

Nie.

Nie ma co ukrywać, że Pański głos jest głównie kojarzony z kinem akcji, głownie filmami wojennymi. Jak to się dzieje, że to właśnie takie gatunki "czyta" Pan najczęściej? Czy przebiera Pan w tytułach wybierając te "głośniejsze" produkcje?

Obecnie lektorstwo to nie jest profesja, w której można sobie wybrać co będzie się czytać. Sądzę, że przypisanie mnie do tego gatunku jest po części pochodną przypadku, bo rzeczywiście w pewnym okresie takich filmów „czytałem” najwięcej i widzowie/słuchacze tak mnie zaszufladkowali. Ponadto dobrze się wtedy rozumiałem z tłumaczami – redaktorami, którzy takie filmy opracowywali. Z drugiej strony, być może jest coś w tembrze mojego głosu i sposobie intonowania, co sprawia, że te interpretacje wypadają przekonująco. Być może jestem jednym z niewielu, w których wydaniu „baczność!” brzmi jak „baczność!” a nie jak „czy podasz mi herbatę, Izauro?”.

Filmy wojenne to Pański znak rozpoznawczy. W wielu komentarzach spotkałem się ze stwierdzeniem: "gdy czyta czuję się jakbym był w środku rozgrywanej akcji". Podchodzi Pan inaczej do "czytania" tego gatunku filmowego?

Nie. Wszystko co wykonuję staram się czynić z najwyższą starannością i szacunkiem dla widzów. Ale faktem jest, że czytając poddaję się pewnym emocjom. Jestem osobą o dużej wrażliwości akustycznej, i to ścieżka dźwiękowa filmu, wraz z muzyką ustawiają moje emocje w większym stopniu niż obraz. Czasem kilka nut w trakcie czołówki filmu wystarczy aby wyczuć nastrój na jaki się zanosi i spróbować się z nim zsynchronizować.

Ile dziennie "czyta" Pan filmów? (o ile czas pozwala na to aby "czytać" filmy codziennie)

Obecnie 3-4 dziennie.

W zawodzie tym są podzielone zdania na temat bezbarwności lektora. Jakie stanowisko zajmuje Pan w tej kwestii?

Po części już odpowiedziałem na to pytanie, opisując swój styl czytania. Koniec końców, najważniejsze jest zdanie widzów. Ponieważ sam bywam widzem, powiem jedynie, że kiedy słyszę pierwsze kwestie filmu czytane przez lektora, gdy kończę sobie nalewać herbatę w kuchni i jeszcze nie patrzę na ekran, chciałbym usłyszeć w jego głosie nutę, która podpowie mi czy to będzie komedia czy dramat wojenny. Nie zawsze tę podpowiedź uzyskuję.

W jaki sposób odbywa się mastering nagranej ścieżki dźwiękowej. Na czym on polega i jak daleko realizator może się posunąć w "wygładzeniu" bądź "ulepszeniu" głosu?

Obecnie technika stwarza wiele możliwości kształtowania brzmienia utrwalanego dźwięku. Stosunkowo rzadko są one wykorzystywane przy realizacji nagrań lektorów filmowych, znacznie częściej w nagrywaniu reklam. W odbiorze wielkie znaczenie ma ponadto: czas kiedy nagranie zostało dokonane (przyzna Pan, że dawno udźwiękowione filmy brzmią inaczej), format (mono, stereo, surround), oraz jakość sprzętu emisyjnego, dekodującego i wreszcie odbiornika w domu. Unikam słuchania siebie w telewizji, ale kiedy mi się to zdarza, bywam niezadowolony z efektu ostatecznego, szczególnie wtedy, gdy wyraźnie słychać, że zostały ścięte dolne częstotliwości.

Jest Pan nazywany "legendą VHS lat 80-tych". Jak wspomina Pan tamten okres?

Czuję się zaszczycony takim określeniem. Ale dziś także mam co nieco do powiedzenia. Nie uważam się za dinozaura.

Jak współpracowało się Panu z tłumaczem Tomaszem Beksińskim?

To były bardzo intensywne spotkania. Często wspólne nagranie filmu, choć ważne samo w sobie, było jedynie pretekstem do naszych długich dyskusji. Mieliśmy zwyczaj prowadzić je spożywając dania orientalnych kuchni, najlepiej te ostre, które Tomek doprawiał sobie jeszcze do kwadratu. Beksiński był niezwykle inspirującą osobowością, którą rządziły wielkie emocje. Łączyły nas niektóre sympatie muzyczne. Zdarzało nam się bywać razem na koncertach. Jeżeli chodzi o stronę tłumaczeniową - był genialny i nieustępliwy w dążeniu do perfekcji. Był wyjątkowo wymagający w stosunku do lektorów. Tomasz najczęściej sam „naczytywał” swoje teksty przed nagraniem z lektorem i wiedział jak która kwestia powinna zabrzmieć. Działał bardziej jak reżyser niż redaktor pilnujący zgodności z listą dialogową. Ponieważ tak starannie opracowywał swoje teksty, przyjemnością było przeczytać je tak jak sobie tego życzył, bądź … zaskoczyć go interpretacją. Kiedy wychodziło dobrze, potrafił się cieszyć jak dziecko. To właśnie z Beksińskim „zrobiliśmy” wiele mrocznych i sensacyjnych filmów. Ze świetnym wyczuciem dobrał też lektorów do innych gatunków, które tłumaczył. Cyrk MP czytał, jak wiadomo, Janusz Szydłowski, a serię przygód agenta Bond’a Maciej Gudowski, który trafnie zapewnił tym filmom lekkie przymrużenie oka. Brakuje mi Tomka...

Czy zdarzało się Panu pracować jako tłumacz filmowy? Jeśli tak to czy występował Pan w roli tłumacza i lektora jednocześnie?

Tylko w zamierzchłych latach osiemdziesiątych. Ale bywały też epizody z tłumaczeniem na żywo w telewizji w programach publicystycznych i rozrywkowych.

Jakie ma Pan zdanie na temat czytania wulgaryzmów w filmach fabularnych? Są one potrzebne czy raczej można je pominąć i powiedzieć "o kurczę!"?

Jestem w zasadzie za wulgaryzmami w filmach, których klimat tego wymaga i oryginalne teksty są nimi przesączone. Jednak emitenci bardzo pilnują aby wulgaryzmy się nie pojawiały, bo to wiąże się z dużymi potencjalnymi karami finansowymi nakładanymi przez KRRiT, jeżeli ta np. otrzyma sygnał od zbulwersowanego telewidza. Poza tym przekleństwa o charakterze ekspresyjnym to nie to samo co uliczne używanie wulgaryzmów zamiast przecinka. Są po prostu obecne w naszym życiu, sam też ich używam. Czasami.

Czy oprócz czytania list dialogowych otrzymywał Pan inne propozycje związane z pracą głosem jak np. czytanie audiobook'ów bądź dubbing?

Zdarza mi się czytać narracje, reklamy, prezentacje. Zarówno po polsku jak i po angielsku. Był też dubbing w reklamie, ale to historia jednorazowa. Wcieliłem się także w postać głównego bohatera gry komputerowej opartej na serialu „Kompania Braci”.

Pamięta Pan swoją najzabawniejszą wpadkę w studio?

Pamiętam jak kiedyś przeinaczyłem jedno słowo w tekście: „czy ty myślisz, że ja Ci od 20 lat robię łaskę?” Proszę zgadnąć, o które słowo chodziło. Przypominam sobie również jak wiele lat temu po raz pierwszy czytałem dialogi do „Desperado”. Jest taka scena, w której bohater opowiada dowcip o gościu, który założył się z barmanem, że potrafi nasikać do kufla od piwa oddalonego o kilka metrów. Musieliśmy tę scenę powtarzać wielokrotnie, a ostatecznie nagraliśmy ją zdanie po zdaniu, bo nie mogłem opanować śmiechu. Musiałem zachować pełną powagę kątem oka widząc już w liście jaka będzie puenta.

Jak reagują ludzie, z którymi Pan rozmawia. Powtarzają znaną formułkę "skądś Pana znam"?

Ludzie słyszą bardzo różnie. Mam wielu znajomych, którzy nie potrafią rozpoznać mojego głosu w telewizji. Z drugiej strony pamiętam na przykład jak kiedyś na stacji benzynowej po moim tekście: „z czwórki poproszę…” młody człowiek zapytał mnie czy czytam filmy. A poza tym, ja się trochę kamufluję i inaczej mówię do mikrofonu a inaczej normalnie.

Czy Pański głos pomaga w zawodzie związanym z biznesem?

Żadnego związku.

Ostatnio można było Pana nie tylko usłyszeć ale również zobaczyć w reklamie pastylek na gardło. Jak pan przyjął wiadomość, że wystąpi Pan przed kamerą. Jako lektor jest Pan znany właściwie tylko z głosu.

Uznałem, że to będzie fajny epizod w moim życiu. A niech sobie ludzie zobaczą jak wygląda głos. Zazwyczaj jest tak, że są zaskoczeni bo nie tak sobie wyobrażali. Jeszcze nie mam informacji zwrotnych jak to jest w moim przypadku.

Dba Pan w jakiś szczególny sposób o swój głos?

Tak. W trakcie nagrań piję dużo wody bez gazu, sok pomidorowy. Z rana przyjmuję łyżkę oliwy. Ostatnio polubiłem szaliki.

Dziękuję za rozmowę!

Powrót do Spis Treści

Wywiad z Maciejem Gudowskim, rozmawiał Krystian Kocanowski, Lektorzy - Encyklopedia Głosów

2011-10-14T10:12:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 14.10.2011, 19:12
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Maciej Gudowski - Wywiad

fot. polscylektorzy.pl

Mało kto może pochwalić się takim głosem... głosem, który znają wszyscy, lecz niewielu potrafi przypisać do niego imię i nazwisko. Spiker oraz lektor Maciej Gudowski w rozmowie z Krystianem Kocanowskim, autorem "Encyklopedii Głosów".

Krystian Kocanowski: W pracy lektora głos odgrywa podstawową rolę. Czy biorąc udział w konkursie na spikera zdawał Pan sobie sprawę, z posiadania tak wyjątkowego głosu? Czy już wcześniej odkrył Pan, że posiada ponadprzeciętną barwę głosu?

Maciej Gudowski: Aż tak tego nie przeceniałem. To nie był główny czynnik, który wpłynął na moją decyzję. Znajomi mówili mi, że mam ciekawy głos.

W Polsce nie ma szkół, które uczyły by zawodu lektora bądź spikera radiowego. Czy w związku z tym miał Pan swoje autorytety, na których wzorował się Pan w początkach swojej pracy spikera?

Oczywiście! Całe pokolenie starych spikerów radiowych, wielu z nich poznałem osobiście, z wieloma pracowałem i to od nich nauczyłem się zawodu. A to, że nie ma żadnej szkoły, czy uczelni kształcącej spikerów i lektorów, to bardzo dobrze, bo w ten sposób każdy ma prawo do zachowania indywidualności.

Czy przypomina Pan sobie największe wyzwanie jakie przyszło panu realizować w pracy lektora?

Każdy dzień, film jest wyzwaniem. Zawsze spotykam się z czymś nowym. Po kilkudziesięciu latach pracy w tym zawodzie trudno jest mnie czymś jednak zaskoczyć, nie mniej zdarzają się takie sytuacje.

Jest Pan zwolennikiem teorii lektora bezbarwnego czy raczej nastawionego na emocje?

Jestem zwolennikiem lektora z odrobiną bezbarwności, której towarzyszy odrobina emocji. Tu chodzi znowu o indywidualność.

Czy wśród wszystkich czytanych filmów, są gatunki filmowe, które czyta się Panu przyjemniej?

Nie dziele filmów na gatunki, tylko stosuję prosty podział: filmy dobra i złe. Filmy dobre "same" się czytają, a marny film trzeba "ciągnąć za uszy", a wtedy jest to męczące.

Wszedł Pan do zawodu lektora, kiedy nie czytało się już na żywo. Czy miał Pan możliwość czytania listy dialogowej na żywo podczas jakichś uroczystości? Jakie emocje towarzyszyły Panu podczas takiego wydarzenia?

Na żywo w telewizji czytałem włoskie dialogi do filmu "Giuseppe w Warszawie". Byłem już oswojony z pracą na żywo, bo na tym polega praca spikera w radiu.

Pana głos towarzyszy wielu filmom. Ile posiada pan przeczytanych list dialogowych?

Nigdy tego nie liczyłem. Czytając po ok. 5 filmów dziennie, to przez kilkadziesiąt lat, trochę się tego uzbierało.

W wywiadach podkreśla Pan że lubi swoją pracę za to, że można oglądać filmy. Jak wygląda sprawa z podzielnością uwagi. Czy mimo, iż nie patrzy się często na obraz, można zrozumieć treść filmu i śmiało powiedzieć "tak widziałem ten film"?

Oczywiście, bo to wszystko zależy od tego, jak jest napisana lista dialogowa. Jeśli film jest dobrze przetłumaczony i dobrze opracowany, czyli jeśli rozumiem to, co czytam, to znaczy, że oglądam film.

Co lubi Pan najbardziej w pracy lektora?

To, że jest taka praca.

Jaki jest Pański stosunek do wulgaryzmów w filmach? Woli Pan dosłowne tłumaczenia czy bardziej ocenzurowane jeśli chodzi o kwestie wulgaryzmów?

Są pewne filmy, w których wulgaryzmy muszą być! Ale nie wolno też filmów cenzurować...

Oprócz czytania list dialogowych można Pana usłyszeć również słuchając audiobooki. Ile ma Pan na swoim koncie przeczytanych audiobooków?

Oczywiście, nigdy tego nie liczyłem, ale raczej jest tego niewiele.

Brał Pan udział w nagraniu powieści "Narrenturm" Andrzeja Sapkowskiego. Media określiły ją mianem megaprodukcji w skali krajowej. Jakie towarzyszyły Panu wrażenia po zakończeniu nagrania?

To chyba było przygotowywane przez Teatr Polskie Radia. To miłe brać udział w dużym przedsięwzięciu artystycznym, bo to dodatkowo mobilizuje.

Zaczynał Pan swą pracę od radia. Czy nadal można usłyszeć Pana w radiu?

Można, ale już bardzo, bardzo rzadko.

Czy w związku z pracą głosem otrzymał Pan jakieś nagrody bądź wyróżnienia?

Nigdy i wcale tego nie oczekuję.

Czy w życiu prywatnym zdarzyło się aby widz rozpoznał Pana z twarzy, a nie jak to zawsze bywa po głosie?

Chyba nie miałem takiej sytuacji. Raczej poznają po głosie, ale nie utożsamiają go z nazwiskiem i twarzą.

Dziękuję za rozmowę!

Powrót do Spis Treści

Stanisław Olejniczak - Wywiad, rozmawiał Krystian Kocanowski, Lektorzy - Encyklopedia Głosów

2011-09-18T04:22:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 18.09.2011, 13:22
Ostatnia aktualizacja:19.09.2011, 14:28

Stanisław Olejniczak - Wywiad

fot. Sebastian Turczyn, SUKCES

Głos znany milionom Polaków! Rozpoznawalny już po pierwszym zdaniu! Na swoim koncie posiada „przeczytanych” ponad 16 000 filmów, w tym klasyki kina jak Gladiator, Forrest Gump czy Titanic. Wielu znany z opery mydlanej Moda na sukces. O kim mowa? To oczywiście lektor Stanisław Olejniczak. Autor „Encyklopedii Głosów” – Krystian Kocanowski, miał możliwość zdać kilka pytań…

Krystian Kocanowski: Zawód lektora nie jest przeznaczony dla każdego. Aby być w czołówce należy posiadać nie tylko wyjątkowy głos ale poświęcić mu wiele pracy, jednak efekt końcowy nie zależy tylko od lektora, ale również od tłumacza czy realizatora dźwięku. Jak wygląda proces od przygotowania przez tłumacza listy dialogowej po wypuszczenie materiału na antenę telewizji?

Stanisław Olejniczak: Niezbyt to skomplikowana procedura. Tłumacz odbiera od redakcji oryginalną listę dialogową, tłumaczy i opracowuje dla lektora, lektor czyta, realizator po nagraniu przegląda zgrany materiał, a kierownik produkcji odsyła taśmę do magazynu. Stamtąd antena zabiera sobie film dobę przed emisją. Telewizje, które grają komputerowo, oczywiście przesyłają wszystko na plikach. Ale na tym to ja się nie znam.

Jak wygląda typowy dzień w pracy lektora? Po wejściu do studia od razu zasiada Pan przed mikrofonem czy dostaje pewne wskazówki od realizatora bądź tłumacza dotyczące danego filmu?

Nie wiem jak koledzy, ale ja zawsze pytam tłumacza, co za epokowe dzieło mi przyniósł. Bo przecież każdy gatunek filmu ma swoje zasady co do sposobu interpretacji dialogów. Najbardziej neutralnie czytamy obyczajówki, ale np. film akcji wymaga już spięcia pośladków i innego ustawienia głosu.

Lista dialogowa nie jest przecież zwykłą wydrukowaną kartką z dialogami. Są zaznaczone na niej pewne wskazówki. Czego one dotyczą?

Na każdej wzorcowej liście dialogowej powinno być zaznaczone wszystko to, co pomaga lektorowi przebrnąć przez nieznany przecież film. Postacie, czas dialogów, przerwy w wypowiedziach każdego bohatera, reakcje aktorów i charakterystyczne dźwięki w filmie (strzał, wybuch, śmiech, kłótnia, krzyki, itp.) oraz początek i koniec każdej sceny (najczęściej oddzielone poziomą linią).

Wielu ludzi nie będących w temacie zarzuca lektorowi winę za brak przekleństw i niedokładne odwzorowanie oryginalnych wypowiedzi, choć to nie lektor a tłumacz jest za to odpowiedzialny. Nie ciąży na Panu taka powszechna opinia?

Przyjmuję na klatę takie opinie i wyjaśniam, że ja tu tylko czytam, a baty należą się tłumaczowi. Zresztą chyba już coraz rzadziej spotyka się ludzi, którzy nie ogarniają tego tematu.

Czy realizator dźwięku bardzo ingeruje w nagrany materiał? Zdarza się ingerować w ścieżkę dźwiękową samego filmu?

Jedyną ingerencją realizatora jest poziom głośności ścieżki oryginalnej, czyli właściwe proporcje między lektorem a filmem.

Jest Pan w ścisłej czołówce lektorów w Polsce. Ile mniej więcej posiada Pan przeczytanych filmów i seriali? Czy dba Pan w jakiś sposób o swój głos?

Ile filmów i seriali przeczytałem? Nie prowadzę statystyki, chociaż każde nagranie mam zapisane w notesach. Ale to łatwo policzyć. No? Do dzieła maturzyści, którzy polegli w tym roku na matmie: 4 filmy dziennie x 5 dni w tygodniu x 4 tygodnie x 10 miesięcy x 20 lat. [ponad 16 000 tytułów – red.] Najważniejsze tytuły są zapisane w Wikipedii. A czy dbam o głos? To moje narzędzi pracy, ale chronię go tak jak większość z nas - staram się nie przeziębiać, nie pić zimnego piwa (ha ha), a na zjedzenie lodów pozwalam sobie tylko latem.

Pamięta Pan swój pierwszy przeczytany film fabularny? Wiążą się z nim jakieś szczególne emocje? Może inny film zapadł Panu szczególnie w pamięć?

Mój pierwszy film, to "Specjaliści", do sobotniego kina nocnego o dwóch kolesiach, planujących opróżnienie sejfu bankowego. Nie taki zwykły napad, co to każdy potrafi. Oj, emocje były ogromne, w końcu nie bardzo wtedy wiedziałem, czym to się je. Co prawda czytałem już materiały filmowe do "Wiadomości" TVP1, miałem za sobą kilka dokumentów, pewne doświadczenia radiowe, ale fabuła? Na szczęście dostałem kasetę z filmem i listą dialogową do domu, obejrzałem i na nagraniu było wszystko ok. A od poniedziałku posypały się pierwsze propozycje.

Nie ma co ukrywać, że najbardziej jest Pan znany z czytania dialogów do opery mydlanej "Moda na sukces". Słowa "Moda na sukces odcinek..." zna każdy Polak, jednak w odcinku 3859 słowa te wypowiedział Pański kolega Janusz Szydłowski. Wiąże się z tym jakaś szczególna historia?

Nie mam pojęcia. Słyszałem o tym fakcie od wiernych telewidzów, ale nie pytałem w redakcji. Najbardziej prawdopodobnym powodem może być to, że przeczytałem nieprawidłowy numer odcinka, taki, jaki miałem napisany na liście, a w końcówce był 3859. W tytule więc trzeba było poprawić, a mnie nie było.

Pański głos można opisać jako aksamitny, ciepły, sprawiający wrażenie poczucia bezpieczeństwa u widza. Czy w związku z tym czyta Pan listy dialogowe do filmów z konkretnych gatunków jak np. obyczajowe, familijne bądź komedie?

Na szczęście to już przeszłość, gdyż teraz więcej jest filmów akcji, sensacyjnych, które bardziej zatrzymują ludzi przed telewizorami, więc i ja coraz częściej czytam takie filmy. Głos można dopasować do charakteru filmu sposobem intonacji.

Jak już wspomniałem zawód lektora to elitarny zawód. Są jednak lektorzy, którzy używają pseudonimów podczas czytania list dialogowych. Czyżby zawód ten był ujmą dla lektorów, czy po prostu niektórzy chcą pozostać anonimowi?

Każdy z trzech lektorów, używających pseudonimów, miał swoje powody. Wiem o nich i są dla mnie jak najbardziej zrozumiałe. Nie mnie to oceniać, a tym bardziej komentować.

Zdarzyło się Panu czytać audiobooki czyli książki dla niewidomych i słabo widzących?

Nie czytałem audiobooków. Od lat z Instytutem Niewidomych jest związany Ksawery "Metro" Jasieński, więc daj mu Boże zdrowie jeszcze długo się tam udzielać.

W dzisiejszych czasach, w dobie Internetu i szybkości przepływu informacji zwłaszcza młodzież woli oglądać filmy z napisami. Budzi to w Panu jakieś obawy, że za jakiś czas może dojść do zmian w telewizji oraz wprowadzenia napisów bądź dubbingu?

Z badań demograficznych wynika, że nasze społeczeństwo mocno się starzeje. Już dawno były przymiarki do wprowadzenia napisów i nic z tego nie wyszło. Po prostu dlatego, że dom nie jest miejscem, gdzie musisz siedzieć murem przed telewizorem. Idziesz do kuchni zrobić kawę czy herbatę, przygotować coś do jedzenia, otworzyć drzwi, bo ktoś właśnie cię odwiedził, itd. a i tak słyszysz lektora i nie tracisz nic z filmu. Napisy na pewno zachowają się w kinie.

Ilu w Polsce jest stale działających zawodowo lektorów?

Nie potrafię tego powiedzieć. W Wawie jest kilku znanych lektorów, obsługujących wszystkie największe stacje telewizyjne i duża grupa kolegów czytających w różnych studiach nagraniowych na potrzeby mniejszych nadawców. A jak jest w innych miastach? Cóż. Nie da się ukryć, że wszystko dzieje się w stolicy i jeżeli ktoś naprawdę chce zaistnieć jako zawodowy lektor, powinien działać tutaj.

Dziękuję za rozmowę!

Powrót do Spis Treści

Janusz Kozioł

2011-09-17T14:12:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 17.09.2011, 23:12
Ostatnia aktualizacja: 11.02.2012 17:03

Janusz Kozioł - spiker radiowy oraz lektor filmowy. Z zawodu oficer Wojska Polskiego - czołgista. Do wojska trafił przypadkiem po maturze. Ukończył Wojskową Akademię Techniczną. Niefortunna kontuzja podczas treningu judo wyeliminowała go z wojska. Do radia trafił przypadkiem. Zadzwonił jako słuchacz do Programu Trzeciego PR. Jego głos na tyle się spodobał, że rozpoczął pracę. Zaczynał jako spiker. Od 1973 roku pracuje jako lektor. Zna język rosyjski. Swojego głosu użycza również w reklamach oraz czyta książki mówione dla osób niewidomych i słabowidzących. O jego głosie lektor, Wojciech Gąssowski mówi: "Ładna barwa głosu, głos niski, bardzo miły w słuchaniu".

Produkcje, do których przeczytał listę dialogową:

8mm

Amelia Earhart

Arktyczna depresja

Bestia przyszłości

Bez strachu

Bez strachu 2

Blues Brothers

Czas apokalipsy

Człowiek w ogniu (1987)

Czterej Bracia

Czy leci z nami pilot

Czysta gra

Drakula

Duch

Dzieciak

Full Impact

Gniew Oceanu

Jumpin' Jack Flash

K-9

Kannibal z Rothenburga

Klan urwisów

Kłamstwo Ma Krótkie Nogi (Big Fat Liar, 2002), Wersja polska: TVN, Tekst: Radosław Nosek

Kwadrat śmierci

Legion (1998)

Maksimum Ryzyka (Maximum Risk, 1996), Polsat, Wersja polska: Elżbieta Gałązka Salamon

Mała księżniczka (1995)

Marine

Miecz honoru

Między młotem a kowadłem

Miliony Brewstera

Minion

Młodzi gniewni

Moja macocha jest kosmitką

Morderczy przyjaciel

Nakaz honoru

Niarzeczona dla geniusza

Niebezpieczny kraj

Nikt nie jest doskonały

Nowy (The New Guy, 2002), Polsat, Tekst polski: Agata Walusiak, emisja: 12.01.2012

Ochroniarz

Odlotowy Duet

Ojczym 3

Okrutne prawo

Ostatni wojownik

Ostatni zrzut

Paradise Alley

Piekło w raju

Podaj Dalej (Pay It Forward, 2000), Wersja polska dla TVN: ITI Film Studio, Tekst: Magda Balcerek, emisja: 29.01.2012

Pogromcy Duchów

Pojedynek na śmierć i życie

Porywy Serca

Powrót żywych trupów 3

Przeprowadzka

Pulp Fiction

Quadrophenia

Renegat

Sekret Laury

Seks w wielkim mieście

Siła pomsty

Sknerus

Skrajności

Solaris Crisis

Stalingrad

Szczęki 2

Szczęki 4

Szybka ucieczka 2

Śródmieście

Tajemnica mrocznej dżungli

Teksańska masakra piłą mechaniczną 3

Układ prawie idealny

W imię ojca

W mgnieniu oka

Wejście Smoka

Wesoły domek

Wirginia

Zielona karta

Żar ciała

Żelazny orzeł

Reklamy:

Mars

Audiobooki:

James Oliver Curwood
Dziewczyna spoza szlaku
(MŁODZIEŻ, POWIEŚĆ, PRZYGODOWA, Kanada, 19 w., 20 w., Indianie)
Sygnatura: 3516

Jeffrey Archer
Złodziejski honor
(POWIEŚĆ, SENSACYJNA, POLITYKA, USA, Irak, współcz.)
Sygnatura: 3539

Cytaty:

"Uwaga! - Kulisy sławnych głosów", TVN

"Kocham radio. Moja dusza jest duszą radiowca. Wychowałem się na radiu."

Bank głosów

Janusz Kozioł - Śródmieście

Janusz Kozioł - 8mm

Janusz Kozioł - Stalingrad

Janusz Kozioł - James Oliver Curwood - Dziewczyna Spoza Szlaku

Galeria zdjęć

fot. TVN

fot. TVN

Galeria video

"Uwaga! - Kulisy sławnych głosów", TVN, 20.04.2008
http://uwaga.tvn.pl/56798,kulisyslawy,kulisy_slawnych_glosow,wideo_detal.html

Bibliografia / Źródła

1. "Uwaga! - Kulisy sławnych głosów", TVN, 20.04.2008
http://uwaga.tvn.pl/56798,kulisyslawy,kulisy_slawnych_glosow,wideo_detal.html
http://uwaga.onet.pl/2086,info,,kulisy_slawnych_glosow,slawa.html
2. "Wbić się między śmiech a brawa", Karolina Baca, Styl życia, nr 142, 20.06.2007
http://www.rzeczpospolita.pl/dodatki/styl_zycia_070620/styl_zycia_a_1.html
3. "Polski Związek Niewidomych", Biblioteka Centralna im. dr Włodzimierza Dolańskiego
http://www.biblioteka-pzn.org.pl/katalog/kasety/lektor?l=219
4. Zbiory Prywatne

Powrót do Spis Treści

Ksawery Jasieński

2011-09-15T08:22:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 15.09.2011, 17:22
Ostatnia aktualizacja: 07.01.2012, 12:15

Ksawery Jasieński (Ksawery Jan Jasieński herbu Dołęga) (ur. 13.09.1931 roku w Radomiu, Polska) - spiker oraz lektor radiowo-telewizyjny.

W 1949 roku ukończył VI Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kochanowskiego w Radomiu. Studiował ekonomię w Szkole Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie (obecnie - Szkoła Główna Handlowa w Warszawie). Po wojnie przeniósł się do Warszawy.

Jego historia z mikrofonem rozpoczęła się od pobytu w szpitalu. Po upadku z wysokości i zdiagnozowaniu pęknięcie kręgosłupa, przeleżał w szpitalu ponad miesiąc gdzie czytał pacjentom książkę "Puszcza" autorstwa Antoniego Gołubiewa. W tym czasie, pod koniec 1952 roku program I Polskiego Radia wyemitował ogłoszenie o konkursie na lektora radiowego. Po namowie kolegów z sali zgodził się wziąć w nim udział. Po wieloetapowym, pięciotygodniowym konkursie, spośród 4000 uczestników został przyjęty do radia. Pracę z mikrofonem rozpoczął 1 lipca 1953 roku. W Polskim Radiu prowadził programy radiowe, zapowiadał piosenki i czytał serwisy informacyjne.

Od początku działalności Telewizji Polskiej pracował jako lektor, początkowo czytając listy dialogowe do filmów fabularnych, a później głównie do przyrodniczych i dokumentalnych. W późniejszym okresie jego następcą została Krystyna Czubówna, która zaczęła "czytać" formy dokumentalne. Był wieloletnim współpracownikiem Wytwórni Filmów Dokumentalnych w Łodzi. Jako lektor znany z popularnej niegdyś "Polskiej Kroniki Filmowej".

Ksawery Jasieński przez swych wiernych słuchaczy został okrzyknięty mianem "człowiek o aksamitnym głosie".

Od 1964 roku jest związany z Polskim Związkiem Niewidomych, gdzie nagrywa książki mówione dla osób niewidomych i słabo widzących. W archiwum PZN zgromadzono 530 nośników z zapisem bestsellerów polskiej i zagranicznej literatury oraz podręczników szkolnych i akademickich.*

W 1998 roku przeczytał komunikaty głosowe dla Warszawskiego Metra. Zaczęło się to od wywiadu w programie TVP "Tok szok - Ludzie, których się nie widzi, a których się słyszy", gdzie został zapytany o jakość nagrań w komunikatach, po czym zgodził się je nieodpłatnie przeczytać.

Był zaangażowany w działalność demokratycznej opozycji. W "Solidarności" kierował Kołem Realizacji i Emisji. W stanie wojennym został odsunięty od pracy radiowej na pół roku. Kolportował prasę, książki i znaczki drugiego obiegu.

Ksawery Jasieński jest w związku małżeńskim z Katarzyną Zachwatowicz, z którą ma dwoje dzieci - Michał (ur. 1958) i Aleksander (ur. 1964).

Ksawery Jasieński jest laureatem następujących wyróżnień i odznaczeń:

Złoty Mikrofon

Diamentowy Mikrofon - Otrzymany w 1995 roku.

Złota Odznaka Polskiego Związku Niewidomych

Zasłużony Działacz Kultury - dwukrotnie

Srebrny Krzyż Zasługi

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzeni Polski

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski - Nadany w 2007 roku przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego jako "cichy bohater stanu wojennego".

Honorowy Obywatel Chocimowa (gmina Kunów) - 2009

* - Stan na pierwszą połowę 2011 roku.

Lista wybranych filmów, do których przeczytał listę dialogową:

A Jednak Polska. 1918-1921
Architektura Okrętu
Ateny Wołyńskie
Bałtów I Okolice
Bitwa Nad Odrą
Bojowe Szkoły
Być W Cieniu
Byli Żołnierzami "Jodły"
Chciałem, By Warszawa Była Wielka...
Czekając Na Papieża
Dolina Krasnej
Drogi Do Ojczyzny
Dziękujemy Wam Polacy
Filateliści
Galapagos
Gorlice
Gorzkie Zwycięstwo
Granice Fantazji
Grupy Szturmowe. Szare Szeregi
Henryk Sławik. Polski Wallenberg
Karczmy I Zajazdy
Karol Hiller
Klątwa Skarbu Inków
Kraina Wody, Piasku I Wiatru
Kryptonim "Pożoga"
Kryptonim "Synteza"
Kwiaty Targowicy
Maria Rodziewiczówna Czyli Zaściankowość Nobilitowana
Marian Osiecki. Malarz Koni, Przyjaciel Zwierząt
Monte Cassino
Motet Na Ratusz Toruński
Na Każde Wezwanie
Nie Chcę Tego Oglądać
Niesporczaki
Notatki Z Podróży. Temat: Marsylia
Obserwacje
Ocalałe W Pamięci
Opowieść O Wolnej Europie
Orle Gniazda
Paradoks Kozioroga
Pejzaż Nieznany
Pejzaże Władysława Hasiora
Pielgrzymka Do Krzyża Świętego
Pieśń O Bernadetcie
Po Pracy Odpoczynek I Rozrywki
Poeta Na Traktorze
Polska Kronika Filmowa
Polska Metoda Spawania Miedzi
Polska Szkoła Nad Balatonem
Polska W Ziemi Świętej
Polski Drzeworyt Ludowy
Polski Prometeusz Ignacy Łukasiewicz
Polskie Montmorency
Powitanie Z Afryką
Przebudzenie
Ptaki Wisły
Racja Teatru. Spotkanie Z Ireną Byrską
Rakowiecka
Rybacy Północnego Atlantyku
Soli Deo
Suita Z Brązu
Syberyjskie Sny
Szesnastu
Szklana Pułapka
Szklane Obrazki
Śladami Myśli Kopernika
Śladami Starej Kroniki
Świętokrzyski Park Narodowy
Tajemnica Skarbca Kamieńskiego
Tajemnice Kryształu
Tam, Gdzie Diabła Borutę Spotkać Jeszcze Można
Tropem Łosia
Tysiącletni Gdańsk
Uchronić Żuławy
Urbanizacja Polski
W Osaczeniu. Stanisław Mikołajczyk
W Parku
W Służbie Polskiego Górnictwa
W Tatrzańskim Parku Narodowym
Wam
Wilczy Szaniec
Wiślica
Wymarsz
Z Dziejów Walk Batalionów Chłopskich
Zawiszacy
Złoto Carów
Złoto Północy
Złoty Wiek Pomorza I Warmii

Lista wybranych audiobooków, które przeczytał:

Lista znajduje się pod tym adresem (500+ tytułów):
http://www.biblioteka-pzn.org.pl/katalog/kasety/lektor?l=1

Cytaty:

Bartosz Szpurek, "Człowiek o aksamitnym głosie"

"Nagrywaliśmy na taśmach szpulowych. Następnie obrobiony dźwięk był zgrywany na kasety. Rejestracja materiału trwała nie dłużej niż dwie godziny." - Ksawery Jasieński o początkach współpracy z PZN.

Kamil Wicik, "Głosy"

"Najważniejsza w pracy lektora jest dobra dykcja."

Ciekawostki:

8 tomów powieści Marcela Prousta nagrywał przez 3 lata.
Chętnie słucha w radiu audycji muzycznych, które prezentują muzykę poważną, zarówno klasyczną, jak i współczesną.
Jego pasją jest renowacja obrazów.

Wywiady

"Jego głos słychać w metrze. A kto zabrzmi na II linii?" - warszawa.gazeta.pl

"Ksawery Jasieński: - Shrekiem nie będę" - pomorska.pl

Ksawery Jasieński - NiewidzialniFM

Kamil Wicik - "Głosy", Polskie Radio

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 1 - Czytanie na żywo

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 2 - Polityka

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 3 - Film

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 4 - Lektorski warsztat

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 5 - Znamy się ze słyszenia

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 6 - Ewenement lektora

Gwiazdy Spod Lady - Ksawery Jasieński, Radio Złote Przeboje

Trwa maraton z Dekameronem - Ksawery Jasieński, Radio Szczecin

Bank głosów

Ksawery Jasieński - Demo 1

Ksawery Jasieński - Lalka

Ksawery Jasieński - Pieśń O Bernadetcie

Ksawery Jasieński - Plac Wilsona

Galeria zdjęć

fot. atlanty.pl

fot. Agencja Gazeta

fot. acn.waw.pl

fot. Kapif

fot. Sławomir Pawlik / walbrzyszek.com

fot. pomorska.pl

fot. lektorzypolscy.pl

fot. TVN

fot. atlanty.pl

Galeria video

Uwaga! - Kulisy Sławnych Głosów, TVN

Swój głos oddał warszawskiemu metru - Ksawery Jasieński, TVN Warszawa

Swój głos oddał warszawskiemu metru - Ksawery... przez lektor0

Swój głos oddał warszawskiemu metru - Ksawery Jasieński - Wywiad, TVN Warszawa

Swój głos oddał warszawskiemu metru - Ksawery... przez lektor0

Maraton czytania Dekamerona - Ksawery Jasieński, Moje Miasto Szczecin

DIALOG spot "Net za zero", przesłane przez: TelefoniaDIALOG

Bibliografia / Źródła

1. 70-lecie Polskiego Radia. „Antena”. 1995 nr 9. S. 47,
http://pbl.ibl.poznan.pl/dostep/index.php?s=d_biezacy&f=zapisy_szczeg&p_zapis=318288
2. Adam Willma, "Ksawery Jasieński: - Shrekiem nie będę", 24.12.2008, 00:05,
http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20081224/ROZRYWKA01/668749692
3. Bartosz Szpurek, "Człowiek o aksamitnym głosie",
http://www.niewidzialni.eu/czlowiek-o-aksamitnym-glosie.html
http://www.youtube.com/watch?v=1wo858iv4zw
4. IAR, kk, Ksawery Jasieński obchodzi 80. urodziny", 13.09.2011,
http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/437560,Ksawery-Jasienski-obchodzi-80-urodziny
5. Kamil Wicik, „Głosy”, Polskie Radio Program 3, 19.09.2007 18:15 Środa,
http://www2.polskieradio.pl/reportaz/reportaz.asp?id=3900
6. "Ksawery Jan Jasieński h. Dołęga", Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego, Marek Jerzy Minakowski,
http://www.sejm-wielki.pl/b/cz.I044109
7. Ksawery Jasieński - Honorowy Obywatel Chocimowa
http://www.chocimow.yoyo.pl/data/honorowi.php#
8. Miłosz Pieńkowski, "Jego głos słychać w metrze. A kto zabrzmi na II linii?", 10.09.2011,
http://warszawa.gazeta.pl/warszawa/1,34862,10255296,Jego_glos_slychac_w_metrze__A_kto_zabrzmi_na_II_linii_.html?as=1&startsz=x
9. Profil osoby,
http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/414181
10. "Spikerzy i lektorzy Polskiego Radia - Ksawery Jasieński",
http://acn.waw.pl/spikerzy/jasienski.htm
11. Sven, "Człowiek o aksamitnym głosie odwiedził Wałbrzych", 16.10.2010, 09:28,
http://www.walbrzyszek.com/news,single,init,article,6820
12. TVN Warszawa, "Swój głos oddał warszawskiemu metru", 16.08.2009, 13:19,
http://www.tvnwarszawa.pl/28415,1614919,0,1,swoj_glos_oddal_warszawskiemu_metru,wiadomosc.html
13. Zbiory Prywatne

Powrót do Spis Treści

"Ksawery Jasieński: - Shrekiem nie będę" - pomorska.pl

2011-09-15T07:21:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 15.09.2011, 16:21
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

"Ksawery Jasieński: - Shrekiem nie będę", Adam Willma, 24.12.2008, 0:05

http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20081224/ROZRYWKA01/668749692

- Czasem podchodzą do mnie starsze panie i wyznają, że jestem głosem ich dzieciństwa. Rozmowa z Ksawerym Jasieńskim, spikerem radiowym i lektorem.

- Dla osób starszych pana głos jest legendą radia, a dla młodszych - odgłosem warszawskiego metra. Nie obawiał się pan, że głos Jasieńskiego przy wtórze zamykanych drzwi to ryzykowny pomysł?

- Chyba nie mam aż tak dużej wyobraźni, bo w ogóle o tym nie pomyślałem. Po prostu wcześniejsze zapowiedzi były dla mnie nie do zniesienia, więc zaproponowałem, że nieodpłatnie nagram nowe wersje. Wyszło lepiej, ale nie do końca tak, jak bym chciał.

- W jakich okolicznościach odkrył pan, że będzie żył z głosu?

- Dość późno przyszło mi to do głowy. Co prawda występowałem na scenie jeszcze w szkole, ale później wybrałem się na studia ekonomiczne. Gdy byłem na trzecim roku studiów, nad Wisłę przyjechało miasteczko cyrkowe. Jedną z atrakcji była możliwość zjeżdżania na linie. Niestety, tuż po starcie uchwyt urwał się, a ja upadłem na ziemię i straciłem przytomność. W szpitalu rozpoznano pęknięcie kręgosłupa, ale nie można było mnie zagipsować, bo - w co trudno dziś uwierzyć - w szpitalach brakowało gipsu, który był potrzebny na sztukaterie przed uroczystym otwarciem odbudowanej starówki. Zostałem więc przywiązany do twardego stołu i tak przez miesiąc czekałem na dostawę gipsu. Spędziłem ten czas pracowicie czytając swoim towarzyszom niedoli "Puszczę” Gołubiewa - powieść napisaną starą polszczyzną. Bardzo się to moje czytanie podobało. W tym samym czasie w naszej sali zainstalowano tzw. "kołchoźnik” z I programem Polskiego Radia, w którym ogłoszono konkurs na lektora. Pod wpływem namowy kolegów z sali napisałem. Gdy wyszedłem ze szpitala, otrzymałem zawiadomienie o próbach przed eliminacjami. I tak stanąłem w szranki z czterema tysiącami innych kandydatów.

- Rozmawiamy już dłuższy czas, a ja nadal nie mogę pozbyć się wrażenia, że rozmawiam z filmem lub - przepraszam - z odbiornikiem radiowym.

- Taka już dola lektorów. Czasem podchodzą do mnie starsze panie i wyznają, że jestem głosem ich dzieciństwa (śmiech). Zdarza mi się, oczywiście, być rozpoznawanym w różnych miejscach. Niekiedy może to bywać rozczarowujące. Pewnego razu kupowaliśmy z żoną w sklepie solniczkę. Właściciel sklepu najpierw wypytał moją żonę, czy jestem Lucjanem Szołajskim, a gdy już zorientował się, że to pomyłka, krzyknął uradowany "Witam pana w moim sklepie, panie Xawery Dunikowski!”. Czasem ludzie dziwią się, że "nosiciel głosu” to nie tylko głos, ale człowiek, który ma różne inne pasje.

- Jakie?

- Może zabrzmi to banalnie, ale bardzo wiele czasu poświęciłem na wychowanie dzieci. Wiele czasu zajmuje mi też jedno z moich hobby - renowacja obrazów. Pochodzę z dość starej rodziny, mój ojciec był właścicielem dosyć pokaźnej kolekcji portretów. Wskutek zawieruch wojennych ojciec przenosił się z tymi obrazami kilkanaście razy. Z mebli ocalała ledwie dziesiąta część, ale obrazy zachowały się wszystkie. Przywrócenie im świetności wymaga jednak żmudnej pracy.

- Niektórzy twierdzą, że w pana głosie pobrzmiewa dostojność ziemiańskiego pochodzenia.

- Ciekawe jak to usłyszeli (śmiech). Znam kilku ziemian, których natura obdarzyła strasznym głosem! Nie wiem, czy tak jest w rzeczywistości. Natomiast jeśli chodzi o pochodzenie, to rzeczywiście rodzina moja jest dość stara i wywodzi się z ziemi dobrzyńskiej, gdzie znajduje się miejscowość Łęg. A nasz herb rodowy, to właśnie Dołęga.

- Jest pan też spokrewniony z Gombrowiczami.

- Owszem, chociaż to dalsza rodzina. Jerzy Gombrowicz, brat Witolda, pojawiał się w naszym domu niemal codziennie. Opiekował się też młodzieżą z radomskich liceów, która wykazywała ciągoty artystyczne. Co ciekawe, miał piękny głęboki baryton w przeciwieństwie do Witolda, który głos miał miękki i niezbyt intrygujący.

- Głos to kapitał odziedziczony w genach?

- Na pewno nie bezpośrednio. Mój ojciec nie miał zbyt ładnego głosu. Oczywiście łatwiej jest osiągnąć dobry skutek, jeśli ma się podstawy głosowe z natury, ale nad głosem trzeba panować, a tego nie sposób osiągnąć bez ćwiczeń. Dla mnie wielką rzeczą było głośne czytanie książek, które pomaga zapanować nad głosem tak, aby w odpowiednich momentach mówić spokojnie, czasem z emfazą, a niekiedy lirycznie. Głos jest jednak narzędziem bardzo wrażliwym, zmienia się w zależności od wielu czynników. W tej chwili na przykład czuję, że mój głos brzmi lepiej niż jeszcze dwie godziny temu.

- Który ze swoich głosów ceni pan sobie najwyżej?

- Ten z lat 90., kiedy nagrałem szereg powieści, w tym "Lalkę” i "Chłopów”. Zwłaszcza ta ostatnia książka wyszła mi dobrze. Lubię też swój głos w jednej z pierwszych książek, które nagrałem dla niewidomych, "Egipcjaninie Sinuhe”. Była to książka, która działała na mnie uspokajająco, i w ten sposób starałem się ją czytać.

- Żonę też pana głos uspokaja?

- Nigdy mi tego nie powiedziała. Nieraz natomiast ją drażni (śmiech), może dlatego, że mój charakter trochę się mija z charakterem głosu.

- Zawsze czyta pan tekst przed odczytaniem go w studiu?

- Nigdy nie czytam, co niektórzy uważają za moją wadę. Ja po prostu wolę zetknąć się z tekstem po raz pierwszy podczas nagrania. Wówczas czytam go z większą uwagą i ostrożnością, jestem w niego bardziej zaangażowany. Jeśli znam tekst wcześniej, mogę czytając myśleć o niebieskich migdałach. Nieraz dostawałem przez to po uszach, bo teksty, które mi podsuwano, nie zawsze były tekstami dobrymi. Często miały swoje wady - zdania były nieporadnie złożone albo brakowało przecinka, a to potrafi całkowicie zmienić melodię. Dlatego studentów uczyłem zawsze, że tekst muszą czytać "trzema oczami”.

- Bywa, że książka się panu nudzi?

- Często. Tak było z "W poszukiwaniu straconego czasu”. Po pierwszym tomie byłem już tak zmęczony, że poprosiłem, aby dano mi dla odpoczynku jakąś inną lekturę. W sumie czytałem 8 tomów powieści Prousta aż 3 lata. Kilka razy zdarzało mi się przerywać nagranie w trakcie, bo rzecz wydawała mi się tak miałka, że aż niegodna poświęconego na nią czasu i pieniędzy.

- Zdarza się, że głos deprecjonuje człowieka. Spotykamy piękną dziewczynę, ale czar pryska, gdy ślicznotka odzywa się piskliwym, bezbarwnym głosem.

- Niewidomi, dla których przeczytałem wiele książek, brali mnie często za silnego, barczystego mężczyznę, co nie całkiem odpowiada rzeczywistości. Najlepszym przykładem był głos legendarnego lektora radiowego Tadeusza Bocheńskiego. Większość listów, które przychodziły do radia kierowanych było właśnie do niego. A trzeba wiedzieć, że ten cudowny człowiek był fizycznie osobą bardzo upośledzoną.

- Pana głosu nie sposób podłożyć do miałkiej postaci. Trudno wyobrazić sobie pana jako Shreka.

- Pewnie nie mógłbym być kowbojem i dowódcą naczelnym wojsk. Prędzej księdzem albo pastorem.

- Zdarzyło się panu czytać teksty z wulgaryzmami?

- Nie, może dlatego że nie czytywałem powieści współczesnych, w których wulgaryzmy są na porządku dziennym. Rzadko udało mi się przekląć (śmiech). Na szczęście nigdy nie proponowano mi scenariuszy, których później musiałbym się wstydzić.

- A prywatnie zdarza się panu przekląć?

- Tak, ale nigdy mnie nikt przy tym nie słyszy, bo jeśli przeklinam, to wyłącznie na siebie. Zwłaszcza gdy o czymś zapomnę.

- To może jednak skusiłby się pan na przeczytanie powieści Doroty Masłowskiej?

- Nie mam na to najmniejszej ochoty.

- Słucha pan radia?

- Rzadko. Nie jestem w stanie słuchać Jedynki ze względu na jej upartyjnienie. Znacznie wyżej pod tym względem stawiam Trójkę i oczywiście Program Drugi. Ogólnie jednak radio mnie męczy, tym bardziej że coraz częściej zdarza mi się słyszeć prowadzących, których zupełnie nie rozumiem. Kiedyś zadzwoniłem nawet do Tok FM z prośbą o interwencję, bo pani, która prowadziła audycję, nie uznawała żadnych znaków przestankowych. Jedną z przyczyn takiego niechlujstwa jest nieczytanie książek. Niestety, Internet, radio i telewizja nie są w stanie zastąpić literatury pięknej. Brak kontaktu z tą literaturą prowadzi do wyjałowienia. Żona, która jest wykładowcą, opowiadała mi, że na zajęciach żaden z jej studentów nie rozumiał zwrotu "trąci myszką” ani "smali cholewki”.

- Panu wpadki się nie zdarzały?

- Ależ oczywiście. Wpadki spikerów są zresztą bardzo lubiane przez słuchaczy, pod warunkiem, że ci pierwsi potrafią mądrze z nich wybrnąć. Mnie też zdarzało się czytać informację o pięknej pogodzie, podczas gdy za oknem lał deszcz. Wówczas przepraszałem, mówiąc że ktoś najwidoczniej podsunął mi prognozę sprzed trzech dni. Lektor zawsze może się pomylić, autor - nie.

Powrót do Spis Treści

"Jego głos słychać w metrze. A kto zabrzmi na II linii?" - warszawa.gazeta.pl

2011-09-15T07:15:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 15.09.2011, 16:15
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

"Jego głos słychać w metrze. A kto zabrzmi na II linii?", Miłosz Pieńkowski, 10.09.2011

http://warszawa.gazeta.pl/warszawa/1,34862,10255296,Jego_glos_slychac_w_metrze__A_kto_zabrzmi_na_II_linii_.html?as=1&startsz=x

- "Następna stacja: Świętokrzyska" to moja ulubiona zapowiedź. Podoba mi się jej ton. Inne nie brzmią aż tak dobrze - mówi Ksawery Jasieński, wybitny lektor, którego głos od 13 lat rozbrzmiewa w warszawskim metrze.

Miłosz Pieńkowski: Jak to się stało, że nagrał pan swój głos dla warszawskiego metra?

Ksawery Jasieński: Byłem gościem w programie "Tok-szok" w odcinku "Ludzie, których się nie widzi, a których się słyszy". Opowiadałem o czytaniu filmów i książek dla niewidomych. I spytano mnie, jak podoba mi się głos zapowiadający stacje w metrze. Fatalny - odpowiedziałem. Nieprofesjonalny głos jakiejś kobiety, która mówiła na przykład "Drzwi się zamykajom". I dodałem, że chętnie nagram te komunikaty. Po tygodniu, dzięki pośrednictwu Tomasza Kwaśniewskiego z "Gazety Wyborczej", zostałem zaproszony przez Metro na nagranie. To był 1998 r.

Udzielił pan głosu bezpłatnie.

- Tak, ale zawsze jeździłem na gapę. (śmiech)

Wie pan, który z czytanych przez pana komunikatów najbardziej się pasażerom podoba?

- Wnuki doniosły, że na Facebooku jest grono wielbicieli "Ratusza Arsenał".

To dlatego, że wypowiada pan nazwę tej stacji z bardzo charakterystycznym "l". Wiele osób już nie umie tej głoski wymówić?

- Nigdy się nad tym dłużej nie zastanawiałem. Ja też tego "l" na ogół nie używam, bo brzmi trochę sztucznie. To był przypadek, że tak wybrzmiało przy wypowiadaniu nazwy tej stacji. Nie zdawałem sobie sprawy, że ludzie zwracają akurat na to uwagę.

A który z komunikatów pan lubi najbardziej?

- "Następna stacja: Świętokrzyska". Podoba mi się ton. Inne nie brzmią aż tak dobrze. Komunikaty musiały mieć określoną długość, więc niektóre nagrania ścieśniano, przez co akcent jest zniekształcony. O co innego mam jednak pretensje do Metra. W wagonach rosyjskich mój głos jest naturalny i przyciszony. We francuskich brzmi za głośno i gorzej. Słyszałem, że ludzie też protestowali. Zwracałem się do właściwego inżyniera w tej sprawie, ale tłumaczył, że to może poprawić tylko technik z Francji. Trochę mi się nie chce w to wierzyć.

Zdarza się, że ktoś pana rozpoznaje po głosie?

- Były różne historie, np. z policją. Kiedyś jechałem autem i zatrzymał mnie funkcjonariusz. - Przejechał pan na czerwonym - zaskoczył mnie. Próbowałem negocjować, mówiłem: - Umówmy się, że było różowe. Na to policjant: - Zaraz, zaraz, ja znam ten głos, niech pan coś jeszcze powie. I nagle wykrzyknął: Już wiem. "Rozmnażanie ssaków" i "Produkcja sody kaustycznej"! Niech pan jedzie.

To i w urzędach pewnie ma pan łatwiej.

- Czasami. Ale dla mnie to paradoks, że ludzie dzisiaj kojarzą mój głos z metrem, którego nagranie zajęło mi 30 minut, a nie z telewizją czy radiem, gdzie słychać mnie od blisko 60 lat. Przed Krystyną Czubówną czytałem większość filmów przyrodniczych. Ale najbardziej w swoim życiorysie jestem dumny z 530 książek, które w ciągu 40 lat nagrałem w Polskim Związku Niewidomych. Książek z przeróżnych dziedzin: od wielkiej literatury światowej poczynając, a kończąc na podręcznikach akademickich. Dla niewidomych te nagrane książki są niezwykle ważne. Słuchają ich z rodziną przy różnych czynnościach domowych. W kuchni, w łazience nawet.

Dzięki pracy u niewidomych mam przyjaciół w całej Polsce i jestem zapraszany w wiele miejsc. Bo niewidomi, którzy znają mnie z mówionych książek, chcieliby takiego żywego człowieka dotknąć, porozmawiać z bliska.

Jak zaczęła się pana współpraca z Polskim Związkiem Niewidomych?

- Na ulicy Widok była świetlica dla niewidomych. Czytał im tam na żywo Bohdan Zalewski. Raz, w 1964 roku, zaprowadził mnie tam, bym zobaczył, jak pięknie ci ludzie odbierają żywe słowo. Bardzo mi się to spodobało i później Jerzy Bokiewicz, drugi zasłużony lektor, namówił mnie, bym zaczął tam pracować.

Pierwszą książką, którą dla nich nagrałem, był "Egipcjanin Sinuhe" Miki Valtari. Ona się zrobiła szalenie popularna, wręcz ją sobie wyrywali. I tak się zaczęło.

Ma pan szczęście. Pracuje pan, robiąc to, co większość ludzi może robić tylko w wolnym czasie.

Często powtarzam, że pracy dla niewidomych zawdzięczam tak fantastyczny zawód - po prostu sobie czytam. Inaczej w życiu bym nie przeczytał tylu książek. Czytanie dla ludzi to wielka wartość. Dla siebie czyta się po łebkach, a tutaj trzeba wszystko i uważnie. Niewidomi chcą też, by czytający nie narzucał swojej interpretacji. Tembr głosu musi być na równym poziomie. Nie może być zbyt emfatyczny. Ta interpretacja powinna być stonowana. Oczywiście, jeśli czytam kwestie kobiece lub męskie, to je różnicuję, ale niezbyt mocno.

Czasami, na szczęście rzadko, trafiała mi się trudna tematyka lub napisana mało przystępnym językiem. Na przykład książka księdza fizyka Włodzimierza Sedlaka. Na samym jej końcu dopowiedziałem: "Ciekaw jestem, czy ktoś dobrnął do końca. Jeśli tak: mój adres". I przyszły dwa listy.

Zaczynał pan jednak od pracy w Polskim Radiu.

- Uczestniczyłem tam w różnych, ważnych wydarzeniach. Np. przeczytałem pierwszy komunikat o śmierci Kennedy'ego, za co potem dostałem zaproszenie i do ambasady amerykańskiej, i na SB. Podczas stanu wojennego byłem dość czynny w opozycji i SB nachodziło mnie pod pretekstem tamtej wizyty u Amerykanów sprzed 20 lat. Ale nie zorientowali się, że kolportuję prasę konspiracyjną. Raz nawet przejechałem "maluchem" załadowanym bibułą przez obstawiony wojskiem plac Piłsudskiego, tłumacząc, że jestem kurierem z telewizji.

Gdy 40 lat temu nagrywał pan książki dla niewidomych, czy przychodziło panu na myśl, że kiedyś wśród osób widzących będą popularne audiobooki?

- Absolutnie nie. Nawet nie wyobrażałem sobie, że może być jeszcze jakiś rodzaj nośnika poza kasetami. Ale wiedzieliśmy, że w USA słuchanie czytanych przez lektora książek jest bardzo popularne. Dopiero później to dotarło do zachodniej Europy i potem do nas. Swoją drogą, spora część tych niegdysiejszych nagrań jest przenoszona na audiobooki.

Ciekawi mnie, skąd się w Polsce wzięła popularność lektorów w filmach. To jest rzecz zupełnie nieznana za granicą, gdzie używa się albo napisów, albo dubbingu.

- Racja, to ciekawostka. Była kiedyś próba wprowadzenia napisów. Ale telewizja dostała tysiąc telefonów: "Protestujemy! Nie możemy nadążyć z czytaniem! Nie widać ich!". A z czego to wynika? Może dlatego, że kiedyś społeczeństwo było mało wykształcone i tak już zostało. Może z lenistwa. Osobiście bym wolał film z napisami. To jest korzyść językowa. Poza tym wprowadzenie lektora jakoś kaleczy film. Ja chcę słyszeć, jak mówi aktor, a nie lektor. O ileż łatwiej się z językiem osłuchać.

Kogo by pan widział jako lektora zapowiadającego stacje na drugiej linii metra?

- To powinien być bardzo znany głos, na przykład Jan Kobuszewski. Tylko jego widzę. A pan?

Myślałem o głosie żeńskim.

- O! Hanna Kamińska - spikerka Polskiego Radia, bardzo ciepły miły głos. Albo aktorka Elżbieta Kijowska. Już cieszę się na tę II linię.

Powrót do Spis Treści

Przeźroczysty Tomasz Knapik

2011-07-07T07:37:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 07.07.2011, 16:37
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji
Przeźroczysty Tomasz Knapik

Źródło: polskieradio.pl

Jak się najdowcipniej pomylę, powiem bzdurę czy coś świńskiego, cofamy się do kropki i nagrywamy ponownie – przyznaje w Czwórce jeden z najbardziej znanych polskich lektorów.

„Czytał Tomasz Knapik” – takim zdaniem kończy się polska ścieżka dźwiękowa wielu obcojęzycznych filmów. Lektor, którego wyjątkowy głos zna chyba każdy, był gościem Magdaleny Kasperowicz. Słuchaczom Czwórki opowiadał m. in. o początkach swojej kariery i o tym, na czym polega „przeźroczystość” lektora.

Tomasz Knapik karierę przed mikrofonem rozpoczął już jako młody chłopak. – Byłem niepełnoletni, kiedy trafiłem do radiowej Rozgłośni Harcerskiej – wspomina gość „Kontrkultury”. Co prawda była to rozgłośnia amatorska, lecz słuchała jej młodzież z całej Polski. – Graliśmy dobrą zachodnią muzyczkę, której młodzi ludzie pragnęli –tłumaczy lektor. Potem na długi czas związał się z Polskim Radiem.

Głos Tomasza Knapika kojarzymy jednak przede wszystkim z filmami. Liczbę produkcji, w których był lektorem, można liczyć w tysiącach. Co ciekawe gość Magdaleny Kasperowicz, nigdy nie brał udziału w zajęciach z emisji głosu.

Zdaniem Tomasza Knapika, w zawodzie lektora trzeba umieć powściągnąć własne aktorskie zapędy. – Niektórzy lektorzy mają swoją manierę – ocenia. – Ja z tym walczę, bo i tak nie da się odczytać kwestii wszystkich postaci w inny sposób – tłumaczy. Jak przyznaje, każdą wypowiedź da się przeczytać na wiele sposobów i bardzo łatwo jest ją „przerysować”. Gdy zaś lektor jest „przeźroczysty” i nie wyczuwa się jego obecności podczas oglądania filmu, wtedy ociera się on o ideał – puentuje Tomasz Knapik.

Jak przyznaje gość „Kontrkultury”, zawód lektora w dzisiejszych czasach jest bezstresowy. Kiedyś lektor musiał czytać kwestie na żywo, dziś wszystko nagrywane jest z wyprzedzeniem. – Teraz, jak się najdowcipniej pomylę, powiem bzdurę czy coś świńskiego, to cofamy się do kropki i nagrywamy ponownie – wyjaśnia.

Więcej o lektorskich „przygodach” Tomasza Knapika i przewadze reklam nad filmami fabularnymi we fragmentach „Kontrkultury”. Kliknij ikonę dźwięku w boksie „Posłuchaj” bądź filmu w boksie „Video” po prawej stronie.

Występują: Tomasz Knapik

Powrót do Spis Treści

Strefa Wolnych Myśli: Tomasz Knapik

2011-07-07T07:34:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 07.07.2011, 16:34
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Strefa Wolnych Myśli: Tomasz Knapik - Gościem Bożeny Szwarc jest Tomasz Knapik, profesjonalny lektor, którego głos zna nie jedno pokolenie Polaków.

Zrealizowane przez wp.pl

Powrót do Spis Treści

Znane głosy, nieznane twarze

2011-07-07T07:30:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 07.07.2011, 16:30
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Znane głosy, nieznane twarze - Głos jest jedną z najbardziej indywidualnych cech każdego człowieka. Niekiedy bywa tak charakterystyczny, że używa się go jako narzędzia pracy. Doskonale rozpoznajemy głosy poszczególnych lektorów. Niestety bardzo rzadko wiemy, jak oni wyglądają i na czym tak naprawdę polega ich praca. Dajemy wam niepowtarzalną okazję, abyście mogli dowiedzieć się czegoś więcej o pracy aktora dubbingowego.

Film zrealizowany przez Onet.pl

Występują: Tomasz Knapik, Grzegorz Pawlak, Barbara Kałużna, Tomasz Orłowski

Przesłane przez platformaonettv dnia 29 gru 2009, youtube.com

Powrót do Spis Treści

Zawód - Lektor

2011-07-07T06:22:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 07.07.2011, 15:22
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Zawód - Lektor to reportaż przeprowadzony przez Michała Jeczenia na zlecenie TVP. Reportaż przybliża nam pracę lektora filmowego. Film został zrealizowany w 2006 roku.

Bohaterami są słynni lektorzy: Janusz Szydłowski, Tomasz Knapik, Maciej Gudowski, Jacek Brzostyński, Stanisław Olejniczak i Henryk Pijanowski.

"Zawód - Lektor", Michał Jeczeń, TVP - Przesłane przez: rafix2000

Powrót do Spis Treści

Stanisław Olejniczak

2011-07-04T06:50:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 04.07.2011, 15:50
Ostatnia aktualizacja: 11.02.2012, 17:25

Stanisław Olejniczak – (ur. 29 marca 1962 roku w Warszawie, Polska) spiker radiowy i lektor telewizyjny. Z zawodu nauczyciel języka rosyjskiego. Mieszka w Warszawie. Uczęszczał do Szkoły Podstawowej nr 285 im. Jana Marcina Szancera w Warszawie i XLVI (46) Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Czarnieckiego w Warszawie.*

Jeden z najbardziej rozpoznawalnych lektorów w Polsce (m.in. dzięki operze mydlanej Moda na sukces, do której czyta listę dialogową). Pracując jako nauczyciel języka rosyjskiego w Szkole Podstawowej nr 315 im. Henryka Dobrzańskiego prowadził wszystkie szkolne uroczystości. Do Polskiego Radia zgłosił się osobiście aby spróbować swych sił jako spiker. Początkowa współpraca wakacyjna z radiem przerodziła się w stałą pracę. Dziś pracuje z największymi stacjami telewizyjnymi w Polsce. Od roku 1989 nawiązał stałą współpracę z TVP1, gdzie do 1992 roku był lektorem głównego wydania programu informacyjnego „Wiadomości”. Od 1989 do 1997 był etatowym lektorem i spikerem Polskiego Radia. W roku 1998 nawiązał współpracę z telewizją Polsat, w 1999 z TVN, natomiast w 2003 z HBO. Współpracuje również z telewizją Canal + oraz studiem nagraniowym Voiceland. Pierwszy swój film fabularny przeczytał w październiku 1990 roku. 1 września 1994 roku nagrał pierwsze trzy odcinki Mody na sukces, które TVP1 wyemitowała 5 września 1994 roku. Jak sam mówi: „Koledzy mówią mi, że dostałem dożywocie czytając Modę na sukces”. W styczniu 2001 został zgłoszony przez zarząd Telewizji Polskiej jako oficjalny kandydat Telewizji Polskiej w pierwszej edycji programu społecznego "Mistrz Mowy Polskiej" obok Macieja Orłosia, Iwony Schymalli, Grażyny Torbickiej i Bogusława Wołoszańskiego. Stanisław Olejniczak w 2008 roku został wiceprezesem Stowarzyszenia Lektorów Rzeczpospolitej Polskiej, zrzeszenia działającego na rzecz otrzymywania tantiem przez lektorów. Jego głos można usłyszeć również w wielu reklamach radiowych czy telewizyjnych (m.in. w reklamie sieci telefonii komórkowej Plus). Miękki, jasny, zrównoważony, spokojny - tak można powiedzieć o tym głosie.**

* Na podstawie opisu na portalu nk.pl
** Elwira Juzwenko, „Znane głosy: wczoraj i dziś”, Radio Złote Przeboje, 02.11.2010r.

Wywiady:

Wywiad ze Stanisławem Olejniczakiem - Wojciech Zacharski - polscylektorzy.pl

Wywiad ze Stanisławem Olejniczakiem - Krystian Kocanowski, Lektorzy - Encyklopedia Głosów

Wywiady i audycje radiowe:

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 1 - Czytanie na żywo

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 2 - Polityka

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 3 - Film

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 4 - Lektorski warsztat

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 5 - Znamy się ze słyszenia

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 6 - Ewenement lektora

Filmy i seriale, do których przeczytał listę dialogową:

Filmy fabularne:

Aviator

Bad Company, 2002, Wersja Polska na zlecenie Ale Kino: Start International Polska, Tekst: Iwona Morenc, emisja: 14.01.2012

Ben-Hur

Bękarty wojny (Canal+)

Czarna Dalia

Czasem słońce, czasem deszcz

Cztery wesela i pogrzeb

Don Juan DeMarco

Działa Navarony

Edward Nożycoręki

Evita

Forrest Gump

Fortepian

Gladiator

Gorączka sobotniej nocy

Gorączka złota

Grindhouse: Death Proof

Love Story

Łowca jeleni

Mały wielki człowiek

Męsko – Damska Rzecz (It's A Boy Girl Thing, 2006), Polsat, Opracowanie wersji polskiej: Katarzyna Orkan Łęcka, emisja: 26.01.2012

Nowożeńcy (Just Married, 2003), Polsat, Tekst polski: Agnieszka Stelmaszyńska, emisja: 3.02.2012

Oko (The Eye, 2008), Opracowanie wersji polskiej Telewizja Polska Agencja Filmowa, Tekst: Andrzej Chajewski, emisja: 11.01.2012

Ostatnie kuszenie Chrystusa

Pearl Harbor

Pieskie popołudnie

Pluton

Pożegnanie z Afryką

Pół żartem, pół serio

Przeminęło z wiatrem

Rambo - Pierwsza krew

Rocky

Rzymskie wakacje

Siedmiu samurajów

Sommersby

Specjaliści

Straszny film

Superman I,II,III

Ścigany

Tańczący z wilkami

Terminator

This is it (Canal+)

Titanic

Tramwaj zwany pożądaniem

Troja

Urodzony 4 lipca (Ale kino)

W samo południe

Wieczny Student 2 (The Rise Of Taj, 2006), Polsat, Tekst polski: Agnieszka Stelmaszyńska, emisja: 19.01.2012

Wielki Gatsby

Zapach kobiety

Życie jest piękne (La Vita e Bella)
Seriale:
Akademia Policyjna
Allo allo
Beverly Hills, 90210
bloki filmowe Disneya dla dzieci
Columbo
Crusoe
Czarodziejki
Daniela i przyjaciele (jedyna emitowana w Polsce telenowela dla dzieci)
Dzień za dniem
Gang Olsena
Ja, Klaudiusz
JAG – Wojskowe Biuro Śledcze
Nędznicy
Nietykalni
Modana sukces (od 01.09.1994r.)
Skazany na śmierć (od 15.12.2006r.)
Doktor Quinn (od 25.10.1994r.)
Przygody Szwejka

Cytaty:

Na podstawie opisu na portalu nk.pl

„Polonistka w podstawówce mówiła mi: Stasiu, ty masz wstręt do czytania! Teraz już wiem, że miała na myśli lektury szkolne.”

Kamil Wicik, „Głosy”

„Powiem, że wszystkie największe stacje obsługujemy my – Ci którzy czytają najdłużej.”

„Filmy to jest najwyższa szkoła jazdy.”

„Jest taka ostra cenzura, że w tej chwili w filmach zagranicznych, w polskim tłumaczeniu w ogóle nie ma wulgaryzmów […], natomiast jest to zupełnie co innego kiedy ogląda się polskie filmy gdzie jest mnóstwo tych wulgaryzmów i jakoś nikomu to nie przeszkadza.”

„U nas dubbing się nie przyjął i dubbing się nie przyjmie dlatego, że dubbing jest najdroższy. Lektor jest najtańszy. Poza tym lektor przeczyta 5 – 6 filmów w ciągu dnia. natomiast dubbing zająłby […] powiedzmy dzień, dwa a czasem i więcej więc nie ma na to czasu i nie ma na to pieniędzy.”

Dzień Dobry Bardzo, Radio ZET – „Rozmowa ze Stanisławem Olejniczakiem”

„Jesteśmy jedyną grupą, która nie otrzymuje tantiem za naszą pracę.”

„Kilka lat temu, kiedy jeszcze pracowałem jako spiker była taka propozycja, żeby połączyć emisję filmu z dawnym programem IV Polskiego Radia a późniejszym Radiem Bis, żeby kto chce oglądać film w oryginale oglądał sobie tylko w telewizji a kto chce słyszeć lektora, żeby włączył sobie jednocześnie program IV Polskiego Radia i wtedy miałby taki mix.”

Michał Jeczeń, „Zawód – Lektor”

„Film powinien wzbudzać emocje a lektor nie.”

„Mikrofon jest bardzo czułym urządzeniem, które wszystko wychwytuje”

„Panuje taka opinia, że kobiety nie bardzo się nadają do czytania filmów z dialogami i filmów fabularnych dlatego, że są zbyt emocjonalne”

„Pierwszy swój film przeczytałem w październiku 1990 roku”

„Zadaniem lektora nie jest zastępowanie aktorów tylko przekazanie ich kwestii”

Bank głosów:

Stanisław Olejniczak - Demo 2

Stanisław Olejniczak - Don Juan DeMarco

Galeria zdjęć:

fot. polscylektorzy.pl

fot. facebook.com

fot. nk.pl

fot. TVP

fot. Radio ZET

Galeria video:

Stanisław Olejniczak gosciem DDB - Przesłane przez: radiozet

Moda na Sukces w wykonaniu DDB i Stanisława Olejniczaka - Przesłane przez: radiozet

"Zawód - Lektor", Michał Jeczeń, TVP - Przesłane przez: rafix2000

Bibliografia / Źródła:

1. Karolina Baca, „Wbić się między śmiech a brawa” – artykuł na portalu rzeczpospolita.pl 20.06.2007r. nr 142, Styl Życia, Ludzie.
http://www.rzeczpospolita.pl/dodatki/styl_zycia_070620/styl_zycia_a_1.html
2. Vadim Makarenko, „Lektorzy mówią wspólnym głosem”, Gazeta Wyborcza 26.11.2008r.
http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80353,5994696.html
3. Elwira Juzwenko, „Znane głosy: wczoraj i dziś” – artykuł na portalu Radia Złote przeboje z 02.11.2010 14:53
http://zloteprzeboje.tuba.pl/zloteprzeboje/1,101972,8599612,Znane_glosy__wczoraj_i_dzis,,ga.html
4. Michał Jeczeń, „Zawód – Lektor”, reportaż przeprowadzony w 2006 roku na zlecenie TVP SA
5. Kamil Wicik, „Głosy” - sześcioodcinkowy serial radiowy, emitowany na antenie Polskiego Radia Nowy Jork. Serial był przygotowywany późną wiosną i latem 2007 roku.
http://www.polskieradio.pl/9/325/Artykul/218396,Glosy-%E2%80%93-reportaz-Kamila-Wicika
http://polscylektorzy.pl/zobacz/artykuly/33
6. Dzień Dobry Bardzo, Radio ZET, „Stanisław Olejniczak gościem DDB” wywiad prowadzony przez Marka Starybrata, Marzenę Chełminiak i Marcina Sońta.
http://www.radiozet.pl/Media/MultiscreenMedia/ddb/Stanislaw-Olejniczak-gosciem-DDB
link alternatywny
http://www.youtube.com/watch?v=uLgFgSnOi7g
7. Wojciech Zacharski, Wywiad ze Stanisławem Olejniczakiem, polscylektorzy.pl
http://polscylektorzy.pl/zobacz/artykuly/29
8. Stanisław Olejniczak, nk.pl
http://nk.pl/profile/8836353
9. Stanisław Olejniczak, facebook.com
http://www.facebook.com/profile.php?id=100000182994614
10. Stanisław Olejniczak, wikipedia.org
http://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Olejniczak_%28lektor%29
11. http://www.sonicalchemy.pl/opus_magnum.htm
12. http://www.rozglos.com/glosym.php
13. Zbiory prywatne

Powrót do Spis Treści

Wywiad ze Stanisławem Olejniczakiem - Wojciech Zacharski - polscylektorzy.pl

2011-07-04T06:11:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 04.07.2011, 15:11
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Źródło:

http://polscylektorzy.pl/zobacz/artykuly/29

Wywiad ze Stanisławem Olejniczakiem przeprowadzony przez Wojciecha Zacharskiego.

Wojciech Zacharski miał okazję porozmawiać z jednym z najbardziej znanych polskich lektorów filmowym w Polsce, który od 18 lat czyta dla największych stacji telewizyjnych - Stanisławem Olejniczakiem.

Jego głos znamy choćby z takich filmów jak: Skazany na śmierć, Moda na Sukces, Titanic czy Gladiator. Zapraszamy wszystkich do przeczytania wywiadu, który Pan Olejniczak udzielił specjalnie dla naszego portalu!

Wojciech Zacharski: Jak to się stało, że został Pan lektorem? Czysty przypadek czy może "powołanie" do pracowania głosem?

Stanisław Olejniczak: "Powołanie" to może za wielkie słowo, raczej pomysł na wykorzystanie pewnych umiejętności. W czasie studiów pracowałem w szkole, a że byłem najmłodszym z nauczycieli, prowadziłem wszystkie uroczystości, również zabawy dla uczniów. Któregoś dnia, w wakacje, zgłosiłem się do Polskiego Radia, do dyrektora Realizacji i Emisji i spytałem, czy mógłbym spróbować swoich sił jako spiker - lektor. Wziął mnie do studia na przesłuchanie... i zostałem przyjęty. Jeszcze nie na stałe, ale na współpracę wakacyjną. Trochę szczęścia też miałem, bo za dwa lata, w 1989r. zmieniał się w Polsce system, Radio potrzebowało nowych, nienaznaczonych komunizmem głosów, więc zaproponowano mi etat lektorski. Telewizja też nie chciała być gorsza, przeobrażała się wizualnie i dźwiękowo, więc mój dyrektor zgłosił mnie do powstających wówczas "Wiadomości", do głównego wydania o 19:30. Czytałem teksty w materiałach filmowych. Parę miesięcy później, w październiku 1990r., przeczytałem pierwszy film fabularny dla TVP1".
Praca lektora filmowego w studio nagraniowym nie jest bardzo skomplikowana. Wystarczy lista dialogowa, mikrofon, lampka i kubek wody. Schody zaczynają się dopiero gdy tekst z przygotowanej wcześniej listy dialogowej trzeba zsynchronizować z głosem aktorów grających w filmie.

Jaka jest metoda na to, aby skutecznie połączyć zerkanie na monitor, słuchanie kwestii bohaterów filmu i dokładne czytanie?

Nie ma takiej metody. Nie da się patrzeć na ekran i czytać. Stąd bardzo ważna jest u lektora znajomość języków - żeby SŁUCHAĆ i czytać. A na monitor patrzymy w chwilach bez tekstu i w czołówce, gdy trzeba przeczytać tytuł. Reszta (drobne pauzy, początek i koniec sceny, czas kwestii bohatera, itd.) jest zaznaczona w liście dialogowej. A więc wiele zależy też od tłumacza.

Pański kolega po fachu Jacek Brzostyński, powiedział kiedyś, że lektor filmowy najbardziej lubi filmy akcji. Dlaczego? Otóż w tych filmach mało się czyta, więcej czasu zajmują sceny akcji czy pościgi. Zgadza się Pan z tym?

Każdy lektor lubi kino akcji, gdzie dostaje do przeczytania np. 15 czy 20 stron na 1,5 lub 2 godz. filmu. W tzw. obyczajówkach, gdzie fabuła opiera się na dialogu, stron jest często dwa razy tyle. Ale i tak nie mamy wyboru. Dla każdej telewizji każdy z nas ma wydzielony czas w ciągu dnia i w tygodniu, i to, jaki gatunek filmu przeczytamy, zależy od repertuaru stacji.

Jak ćwiczy Pan swoją dykcję, czy nadal Pan praktykuje takie zabiegi przed każdym dniem pracy?

Tzn. masz pewnie na myśli ćwiczenia na rozgrzewkę, które stosują aktorzy przed wyjściem na scenę. Tylko że aktor pracuje od czasu do czasu, a aparat mowy lektora jest tak wyćwiczony 12 godzinną codzienną pracą, że są one niepotrzebne. I nie jest to ćwiczenie dykcji! Jeżeli ktoś chce pracować jako lektor czy spiker, musi ją mieć bezbłędną. Zresztą to podstawowy wymóg podczas każdego konkursu kwalifikującego kandydatów do tego zawodu. Nawet wykształcenie i znajomość języków obcych są stawiane na drugim miejscu.

Dziękuję za poświęcony czas!

Rozmawiał: Wojciech Zacharski

Powrót do Spis Treści

Lucjan Szołajski

2011-07-04T06:03:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 04.07.2011, 15:03
Ostatnia aktualizacja: 08.10.2011, 19:57

Lucjan Szołajski – (ur. 8 listopada 1930r.) lektor, spiker. W 1949 ukończył Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie. Lucjan Szołajski osobiście zgłosił się do telewizji aby na próbę przeczytać listę dialogową do filmu. Po udanej próbie został lektorem telewizyjnym. Przez kolegów został nazwany "Lucjan - maszyna do czytania", gdyż rzadko zdarzało mu się popełniać błędy podczas pracy. Jest legendą ery kaset VHS. Przeczytał niezliczone ilości list dialogowych. Obecnie jest na emeryturze a jego wersje lektorskie coraz rzadziej są emitowane w telewizji. Bardzo często czytał listy dialogowe do filmów z gatunku akcji i thrillera. Współpracował min. ze Studiem Publishing. Wystąpił w programie Rozmowy w Toku: Skąd znam ten głos 25 lutego 2002 roku na kanale TVN, gdzie udzielił wywiadu.

Przeglądając strony internetowe natknąłem się na pewien wiersz noszący tytuł tego lektora:

„czytał – Lucjan szołajski.”

zostanę lektorem

ostatnią rzeczą jaką można mi zarzucić
jest brak predyspozycji

mógłbym wypowiadać kwestie obcych mi ludzi
i posiadać przy tym wciąż beznamiętny
głos

pozbawiony jakichkolwiek emocji
poza znakami przystankowymi

Autor: the.O

Wybrane filmy, do których przeczytał listę dialogową:

Akcja Made In USA
Człowiek Cel
Grom w raju
Herkules
Indio 2
Król Kickboxerow
Lot gołębicy
Meteor
Mikey
Milczenie Owiec
Mój Samuraj
Na przedmieściach
Niewolnica Isaura
Ostatnie życie
Pazur Tygrysa
Projekt
Projekt Shadowchaser III - Za krawędzią ciemności
Samotny zwycięzca
Spokojne miejsce
Stalowy Uścisk
Strefa ognia
Szalony detektyw
Śmiertelny okup
Śmiertelny pięciobój
Śmiertelny Pojedynek
Świadek
Transylwania 2-5000
Uniwersalny Żołnierz
Wilk Dżungli-Odwet
Wściekłość i sprawiedliwość II
Xtro 3: Nawiedzona wyspa
Złoto III Rzeszy

Cytaty:

Kamil Wicik – „Głosy”

„Czytanie powinno być nie za szybkie, nie za wolne, żeby widz rozumiał co się mówi i było słychać każdą spółgłoskę i samogłoskę w danym wyrazie.”

„Kiedyś czytało się na żywo z Pałacu Kultury i Nauki, który w roku 1955 został oddany po wybudowaniu do użytku. Już w następnych latach zainstalowała się w nim telewizja oparta na aparaturze radzieckiej i tam się czytało z bardzo wysokiego piętra, filmy na żywo. Nie można się było pomylić, także jeśli ktoś się bardzo pomylił to musiał powiedzieć przepraszam albo się poprawiać.”

„Lektor nie może występować jako aktor. Interpretację widz słyszy z ust aktora, który tę kwestię wypowiada.”

Bank głosów:

Lucjan Szołajski - Grom w Raju

Lucjan Szołajski - Serial

Galeria zdjęć:

fot. Mazur

fot. TVP

fot. Mazur

fot. Andrzej Winiarski

fot. szkola.batory.edu.pl

Galeria video:

Pytanie na Śniadanie - Kultowe Głosy, TVP

Pytanie na Śniadanie - Kultowe Głosy - TVP2 przez lektor0

Bibliografia / Źródła:

1. Kamil Wicik, „Głosy”, Polskie Radio Program 3, Środa, 19.09.2007, 18:15
http://www2.polskieradio.pl/reportaz/reportaz.asp?id=3900
2. Pytanie na śniadanie: Kultowe głosy, TVP2, 01.12.2007
3. http://www.rozglos.com/
4. http://pl.wikipedia.org/wiki/Gimnazjum_i_Liceum_im._Stefana_Batorego_w_Warszawie
5. http://www.agencjamazur.pl/fotoweb/
6. http://prywatne-rozmowy-w-toku.w.interia.pl/archiwum.htm
7. http://www.zasp.pl/zasp/jubileusze/listopad-2010.html
8. http://www.refleksje.spojrzenia.com/czytal-lucjan-szolajski-w137461.html
9. Zbiory prywatne

Powrót do Spis Treści

Jacek Sobieszczański

2011-07-04T05:50:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 08.10.2011, 19:50
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Jacek Sobieszczański – (ur. w 1966r.) aktor, lektor telewizyjny. W 1990 roku ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną (dzisiejsza Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie). Pracował jako aktor w Teatrze Dramatycznym w Warszawie w latach 1990 - 1995. Laureat nagrody Macieja Nowaka za rolę tytułową w Ptaśku. Zna biegle język rosyjski i angielski. Jego znak zodiaku to byk. Ma piwne oczy. Współpracuje z takimi studiami nagrań i bankami głosów jak: Studio Publishing, Sonic Alchemy Studio. Użyczył swojego głosu min. Do reklam: Lidl, Eutelsat.

Wybrane filmy, do których przeczytał listę dialogową:

8mm 2
Batman – Początek
Bestia
Bitwa pod El Alamein
Blady strach
Hostel
Katastrofy w przestworzach
Kontrakt na zabijanie
Królestwo Niebieskie
Mgła
Miasto cienia
Mr. Brooks
Oblężeni
Odmienne stany moralności
Omen
Pieskie szczęście
Planeta Ziemia
Robak

Kariera teatralna:

Teraz ja, czyli wariacje na temat
forma twórczości: role
sztuki / postaci: Oświadczyny (Antoni Czechow) - Iwan Wasiliewicz Łomow
Jubileusz (Antoni Czechow) - Kuźma Nikołajewic Chirin
reżyseria: Komorowska Maja
teatr: PWST Warszawa
data premiery: 1990-02-17

Wyzwolenie. Wyspiański - Norwid
Stanisław Wyspiański
forma twórczości: role
postać:
reżyseria: Hanuszkiewicz Adam
teatr: Teatr Nowy Warszawa
data premiery: 1990-03-30

Na dnie
Maksym Gorki
forma twórczości: role
postać: Baron
reżyseria: Prus Maciej
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1990-06-02

Nie-Boska komedia
Krasiński Zygmunt
forma twórczości: role
postać: Przechrzta; Rewolucjonista
reżyseria: Prus Maciej
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1991-01-12

Święty Franciszek i Wilk z Gubbio albo Kotlety Świętego Franciszka
Stefan Themerson
forma twórczości: role
postać:
reżyseria: Ostaszkiewicz Jarosław
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1991-06-14

Ptasiek
William Wharton
forma twórczości: role
postać: Ptasiek
reżyseria: Sroka Adam
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1991-10-15

Metamorfozy
Wg Owidiusza
forma twórczości: role
postać: Apollo,Narrator,Głód
reżyseria: Hackett Michael
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1991-12-14

Sezon w piekle
Rimbaud Arthur według
forma twórczości: role
postać: Oblubieniec i piekielny poeta
reżyseria: Sroka Adam
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1992-03-21

Woyzeck
Buchner Georg
forma twórczości: role
postać: Czeladnik I
reżyseria: Wodziński Paweł
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1992-05-16

Roberto Zucco
Bernard-Marie Koltes
forma twórczości: role
postaci: Komisarz, Policjant II, Strażnik II
reżyseria: Łysak Paweł
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1992-11-28

Kordian
Słowacki Juliusz
forma twórczości: role
postać: Strach
reżyseria: Prus Maciej
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1993-03-27

Upadłe anioły
Hackett Michael scenariusz
forma twórczości: role
postać: Narrator
reżyseria: Hackett Michael
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1993-06-05

Wesele
Czechow Antoni
forma twórczości: role
postać: Epaminodas Aplombow
reżyseria: Cieślak Piotr
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1993-11-05

Wesele u drobnomieszczan
Brecht Bertolt
forma twórczości: role
postać: Pan młody
reżyseria: Cieślak Piotr
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1993-11-05

Przemiana
Kafka Franz wg
forma twórczości: role
postać: Lokator drugi
reżyseria: Brzoza Zbigniew
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1994-02-12

Szaleństwo Jerzego III
Alan Bennett
forma twórczości: role
postać: Henryk Dundas
reżyseria: Bajon Filip
teatr: Teatr Dramatyczny Warszawa
data premiery: 1994-09-24

Kariera filmowa:

Ostatni dzwonek
forma twórczości: role
postać: Epizod
reżyseria: Łazarkiewicz Magdalena
produkcja: Polska
rok produkcji: 1989

Sukces ... (odc. 2)
forma twórczości: role
reżyseria: Gruber Krzysztof
produkcja: serial TV
rok produkcji: 1995

Szamanka
forma twórczości: role
postać: Epizod
reżyseria: Żuławski Andrzej
produkcja: Polska
rok produkcji: 1996

Kasia i Tomek
forma twórczości: role odcinek 19
postać: Sprzedawca w sklepie-głos
reżyseria: Bogajewicz Jerzy
produkcja: serial TV
rok produkcji: 2002

Kariera telewizyjna:

Obrona Ksantypy
Ludwik Hieronim Morstin
forma twórczości: role
postać: Niewolnik
reżyseria: Minkiewicz Anna
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1991-03-24

Tylko matka
Brzozowski Stanisław
forma twórczości: role
postać: epizod
reżyseria: Różewicz Stanisław
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1991-12-19

Knock czyli triumf medycyny
Romains Jules
forma twórczości: role
postać: Parobek
reżyseria: Różewicz Stanisław
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1993-03-22

Książę Homburg
Kleist Heinrich von
forma twórczości: role
postać: Hr. Stranz
reżyseria: Lang Krzysztof
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1993-11-15

Killevippen
Lindgren Astrid
forma twórczości: role
reżyseria: Ciunelis Maria
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1994-05-03

Kordian
Słowacki Juliusz
forma twórczości: role
reżyseria: Englert Jan
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1994-11-21

Przygody Pędrka Wyrzutka
Stefan Themerson
forma twórczości: role
postać: Żołnierz
reżyseria: Brzoza Zbigniew
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1996-10-13

Bank głosów:

Jacek Sobieszczański - Demo 2

Jacek Sobieszczański - Demo 3

Galeria zdjęć:

fot. Zygmunt Rytka

fot. rpm.pl

fot. gudejko.pl

fot. Zygmunt Rytka

fot. skene.pl

fot. skene.pl

Bibliografia / Źródła:

1. Agencja Aktorska Gudejko
http://www.gudejko.pl/pl/a/html/Sobieszczanski_Jacek.html
2. Profil osoby, http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/1114387
3. Profil osoby, http://www.e-teatr.pl/pl/osoby/171.html
4. http://pl.wikipedia.org/wiki/Jacek_Sobieszcza%C5%84ski
5. http://www.sonicalchemy.pl/
6. http://www.studio-publishing.com.pl/
7. Zbiory prywatne

Powrót do Spis Treści

Jacek Brzostyński

2011-07-03T10:33:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 03.07.2011, 19:33
Ostatnia aktualizacja: 11.02.2012, 17:00

Jacek Brzostyński - (ur. w 1954 roku w Krakowie) aktor, lektor. Zanim został aktorem ukończył Szkołę Muzyczną I i II stopnia w Katowicach. Występował w Państwowym Zespole Pieśni i Tańca "Śląsk" oraz w Teatrze Muzycznym w Gdyni, gdzie zadebiutował rolą Adiutanta Napoleona w "Madame Sans Gene" w reżyserii Stefana Kisielewskiego. W latach 1976 - 1980 studiował na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Otrzymał dyplom jako "Magister sztuki w zakresie gry aktorskiej". Pierwsze role zagrał jeszcze w 1980 w PWST w Krakowie. Pierwszą rolę na deskach Teatru Śląskiego w Katowicach zagrał w dniu 27 marca 1982 roku. Debiut w Teatrze Zagłębia w Sosnowcu nastąpił w dniu 30 listopada 1985 roku w spektaklu "Hiszpańska mucha" w roli Freda Gerlanda, w reżyserii Zbigniewa Zbrojewskiego. Ostatnią rolę na deskach Teatru Zagłębia w Sosnowcu zagrał rolą Gustawa w "Ślubach panieńskich". Premiera tej sztuki odbyła się 14 października 1988 roku. W 1987 r za rolę Roberta Jordana w spektaklu "Komu bije dzwon" Ernesta Hemingwaya otrzymał "Złotą Maskę Wieczoru". Następnie trafia do Teatru Rozrywki do Chorzowa, a na koniec do Teatru Powszechnego im. Hübnera w Warszawie w 1993 roku. Ostatni raz na scenie wystąpił w Teatrze Powszechnym w Warszawie, jako kamerdyner Kean'a w spektaklu "Geniusz i szaleństwo. Kean" Aleksandra Dumas'a i Jean-Paul'a Sartre'a w reżyserii Andrzeja Łapickiego. Premiera odbyła się 27 lutego 1993 roku. Jacek Brzostyński był również autorem opracowań muzycznych kilku przedstawień Teatru Zagłębia. W połowie lat 90. zagrał w serialu telewizyjnym "Sobota w Bytkowie". Na udział w produkcji zdodził się pod warunkiem zagrania "czarnego charakteru", gdyż zawsze otrzymywał role amantów.

Był prowadzacym w programie "Spotkanie z balladą", w materiałach archiwalnych kabaretu "Piwnica pod Baranami" m.in. w odcinkach "Piekielne Spotkanie z Balladą" (1983), "Antyczne Spotkanie z Balladą" (1983) i "Leśne Nastroje" (1984). Nazwisko Jacka Brzostyńskiego jest wypisane na pomniku Piwnicy Pod Baranami jako "ZAŁOŻYCIELE, ARTYŚCI, PRZYJACIELE I GOŚCIE SZCZEGÓLNIE ZASŁUŻENI DLA KABARETU PIWNICA POD BARANAMI".

Jacek Brzostyński wsytąpił wraz z Magdą Durecką w Telewizyjnym Koncercie Życzeń w roli prowadzącego. Razem wystąpili 40 razy. Po raz pierwszy 14 kwietnia 1991 roku, natomiast po raz ostatni 12 kwietnia 1993 roku. W roku 1991 prowadzili razem 16 Koncertów Życzeń, w 1992 - 18 razy, a w 1993 już tylko 6 razy. Oboje nagrali w duecie 3 piosenki:
Ja ciebie kocham - 26.03.1992 z wokalem Jacka Brzostyńskiego
Deszczu kropelki (26.03.1992)
Białe święta (30.09.1992)

Do zawodu lektora wszedł gdy nie czytało się już na żywo. Zaczynał jako lektor w latach 80. w Telewizji Katowice. Kiedy w połowie lat 90. teatr polski popadł w ostry kryzys finansowo-artystyczny, Jacek Brzostyński postanowił poświęcić się czytaniu list dialogowych dla nowo powstałych stacji telewizyjnych. Często można go usłyszeć w filmach dokumentalnych. W Teatrze Polskiego Radia wielokrotnie czytał powieści w cyklu "Codziennie powieść w wydaniu dźwiękowym" czy poezje w cyklu "Poezja Nocą" (m.in. Stefan Zweig - "Niecierpliwość serca"). Wystąpił w słuchowiskach "Wybrańcy" i "Trzej towarzysze". Zdobyte doświadczenie w Teatrze Polskiego Radia zawdzięcza ówczesnemu zastępcy dyrektora a późniejszemu szefowi Teatru Polskiego Radia, Henrykowi Rozenowi. Jacek Brzostyński przeczytał listę dialogową do filmu w którym sam zagrał. Był to film "Triumf ducha" (1989), gdzie obsadzono go w roli oficera SS. Wraz z innymi lektorami czytał wiersze wybranych poetów podczas Nocy Muzeów w Kordegardzie w Warszawie 14 maja 2011 roku. Od września 2010 do czerwca 2011 był głosem Radia Zet.

Posiada charakterystyczny tembru głosu. Wyróżnia go niepowtarzalna, ciepła barwa. Specyficzne brzmienie natychmiast wzbudzające w widzach odruch sympatii i zaufania do czytającego.*

Prywatnie Jacek Brzostyński jest w związku małżeńskim. Ma dwoje dzieci.

* Na podstawie artykułu "O nich się mówi - Jacek Brzostyński", Rzeczpospolita.

Produkcje, do których przeczytał listę dialogową:

Lektor:

24 godziny do północy
Album rodzinny
Avatar
Barwy Grzechu
Biały Welon
Bonanza
Chłopaki na Ibizie
CSI
Czarny Książę
Dobry i zły glina
Drużyna A
Dziecko czeka
Dzień próby
Dzień świstaka
Frankie
Galileo
Homer i Eddie
Ja, Irena I Ja (Me, Myself & Irene, 2000), Polsat, Wersja polska: Michał Beszczyński, emisja: 02.02.2012
Jaguar
Karate Kid I, II
Kiedy Ucichną działa
Kill Bill
Kobra
Koktajl
Krótkie Spięcie I, II
Lost
Lost – Zagubieni
Łowcy skarbów
Miłość i Nienawiść
Miłość, szmaragd i krokodyl
Naga Broń
Omen
Ostry Dyżur
Pan życia i śmierci
Piraci z Karaibów
Podwójne uderzenie
Pogromcy Duchów I, II
Punkt zapłonu
Reakcja Łańcuchowa
RoboCop
Rycerz Artura
Sąsiedzi
Smerfy
Sok z żuka
Strażnik prawa
Ściśle tajne
Środek pajęczyny
Tajemniczy Blondyn w Czarnym Bucie
Triumf ducha
W przebraniu mordercy
W szponach nocy
W sztywnej okładce
Włamywaczka
Wojna i pokój
Wróg u bram
Wulkan (Volcano, 1997), Polsat, Tekst polski: Marcin Leśniewski, emisja: 17.01.2012
Wydział Zabójstw, Hollywood (Hollywood Homicide, 2003), Polsat, Tekst polski: Agnieszka Stelmaszyńska
Wysłannik przyszłości
Zawód szpieg
Ziemia straceńców
Zwariowani detektywi
Zwykli ludzie
Życie jak sen

Dubbing:

Pinokio (2002) - Świerszcz

Reklama:

Acti Trin
Domestos
Nasivin Soft
Plus na kartę

Kariera teatralna:

Madame Sans-Gene
Stefan Kisielewski
forma twórczości: role
postać: Adiutant Napoleona
reżyseria: Ronczewski Ryszard
teatr: Teatr Muzyczny Gdynia
data premiery: 1975-02-23

Poskromienie złośnicy
William Shakespeare
forma twórczości: role
postaci: Pan, Vincentio
reżyseria: Polony Anna
teatr: PWST Kraków
data premiery: 1980-02-02

Burza
William Shakespeare
forma twórczości: asystent reżysera
reżyseria: Zegalski Jerzy
teatr: Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego Katowice
data premiery: 1982-03-27

Burza
William Shakespeare
forma twórczości: role
postać: Ferdynand
reżyseria: Zegalski Jerzy
teatr: Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego Katowice
data premiery: 1982-03-27

Kolonia Wyzwolenia
Brejdygant Stanisław
forma twórczości: role
reżyseria: Brejdygant Stanisław
teatr: Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego Katowice
data premiery: 1982-05-27

Popiół i diament
Jerzy Andrzejewski
forma twórczości: role
postać: Hrabia Teleżyński
reżyseria: Maciejowski Jan
teatr: Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego Katowice
data premiery: 1982-12-19

Operetka
Witold Gombrowicz
forma twórczości: role
postać: Ordynans Generała
reżyseria: Zegalski Jerzy
teatr: Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego Katowice
data premiery: 1983-09-17

Amadeusz
Peter Shaffer
forma twórczości: role
postaci: Hrabia Orsini-Rosenberg, Majordomus
reżyseria: Maciejowski Jan
teatr: Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego Katowice
data premiery: 1984-05-12

Kordian
Juliusz Słowacki
forma twórczości: role
postać: Spiskowy
reżyseria: Zegalski Jerzy
teatr: Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego Katowice
data premiery: 1984-10-12

Dom otwarty
Michał Bałucki
forma twórczości: role
postać: Lokaj
reżyseria: Kutryś Ewa
teatr: Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego Katowice
data premiery: 1985-01-24

Tartufe czyli Świętoszek
Moliere
forma twórczości: role
postać: Walery
reżyseria: Klemens Jan
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1985-09-21

Hiszpańska mucha
Franz Arnold, Ernest Bach
forma twórczości: role
postać: Fred Gerland
reżyseria: Zbrojewski Zbigniew
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1985-11-30

Dama kameliowa
Aleksander, syn Dumas
forma twórczości: role
postać: Gaston Rieux
reżyseria: Czarnecki Henryk Tadeusz
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1986-05-23

Komu bije dzwon
Hemingway Ernest
forma twórczości: role
postać: Robert Jordan
reżyseria: Ostrowski Janusz
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1987-01-15

Damy i huzary
Fredro Aleksander
forma twórczości: przygotowanie wokalne
reżyseria: Bogdański Zbigniew
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1987-02-06

Damy i huzary
Aleksander Fredro
forma twórczości: role
postać: Muzykant
reżyseria: Bogdański Zbigniew
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1987-02-06

Kartoteka
Tadeusz Różewicz
forma twórczości: role
postać: Bohater
reżyseria: Ostrowski Janusz
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1987-04-11

Niewidzialna kochanka
Calderon Pedro de la Barca
forma twórczości: role
postać: Don Juan
reżyseria: Krzyszycha Ryszard
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1987-05-30

Niewidzialna kochanka
Calderon Pedro de la Barca
forma twórczości: przygotowanie wokalne
reżyseria: Krzyszycha Ryszard
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1987-05-30

Wujaszek Wania
Antoni Czechow
forma twórczości: role
postać: Astrow Michał Lwowicz
reżyseria: Klemens Jan
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1987-11-07

Calineczka
Maciej Staropolski
forma twórczości: role
postać: Szerszeń 2, Maska 6, Biały ptak 2, Srebrny Książę
reżyseria: Medwecki Jacek
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1988-05-28

Śluby panieńskie
Aleksander Fredro
forma twórczości: role
postać: Gustaw
reżyseria: Górkiewicz Mieczysław
teatr: Teatr Zagłębia Sosnowiec
data premiery: 1988-10-14

Opera za trzy grosze
Brecht Bertolt
forma twórczości: role
postać: Brown
reżyseria: Kochańczyk Marcel
teatr: Teatr Rozrywki Chorzów
data premiery: 1990-03-24

Rozkoszna wojna
Chilton Ch., Littlewood J.
forma twórczości: role
reżyseria: Skwark Józef
teatr: Teatr Rozrywki Chorzów
data premiery: 1990-06-09

Geniusz i szaleństwo
Aleksander Dumas
forma twórczości: role
postać: Kamerdyner
reżyseria: Łapicki Andrzej
teatr: Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera Warszawa
data premiery: 1993-02-27

Kariera telewizyjna:

Gdzie diabeł nie może
Roman Niewiarowicz
forma twórczości: role
postać: Prezes
reżyseria: Kidawa Janusz
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1989-08-15

Dwie głowy ptaka
Władysław Terlecki
forma twórczości: role
postać: Strażnik
reżyseria: Wójcik Wojciech
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1993-02-22

Obywatel Cz. w podróży
Gogol Mikołaj
forma twórczości: role
postać: epizod
reżyseria: Markowska Ewa
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1993-02-24

Pan Geldhab
Aleksander Fredro
forma twórczości: role
postać: Lokaj
reżyseria: Łapicki Andrzej
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1993-06-21

Nowy Don Kiszot
Fredro Aleksander
forma twórczości: role
postać: Wieśniak
reżyseria: Borys-Damięcka Barbara
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1994-12-25

Aszantka
Włodzimierz Perzyński
forma twórczości: role
postać: Służący
reżyseria: Łapicki Andrzej
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1995-05-02

Ciężkie czasy
Michał Bałucki
forma twórczości: role
postać: Matlachowski
reżyseria: Borys-Damięcka Barbara
teatr: Teatr Telewizji
data premiery: 1997-01-12

Kariera filmowa:

2009 ZAMIANA (2009) Obsada dubbingu
2000 EUROPEJCZYK (27) w ŚWIĘTA WOJNA (1999 - 2008; serial tv) Obsada aktorska (Jacek)
1994 STELLA STELLARIS Obsada aktorska
1989 TRIUMPH OF THE SPIRIT Obsada aktorska (oficer SS)

Cytaty:

emetro.pl, "Metro - Jacek Brzostyński"

"Jestem trochę jak call girl - pracuję na wezwanie."

Kamil Wicik, „Głosy”

„Ja muszę być tłem. Tłem do tego filmu, które jest integralne z treścią. Nie mogę być obok ani nad.”

„Jak to wygląda? […] Słuchawki na uszy, komórka wielkości toalety czasem trochę większa, najczęściej bez okna przy sztucznym świetle, na uszy słuchawki, przed nosem mikrofon, przed oczami monitor, na stole tekst i jedziemy.”

„Każdy film staram się czytać inaczej.”

„Ku mojemu ogromnemu zdumieniu, […] wielokrotnie jestem rozpoznawany w sklepie podczas codziennych czynności po głosie, co mnie nadal zdumiewa.”

„Lektor nie jest idealnym rozwiązaniem, tak jak nie są idealnym rozwiązaniem napisy i nie jest idealnym rozwiązaniem dubbing. Idealnym rozwiązaniem jest wersja oryginalna.„

„Od samego początku uważałem ze lektor nie może być bezbarwny.”

Michał Jeczeń, „Zawód - Lektor”

„Główny ciężar odpowiedzialności za język powinien spoczywać na tłumaczu.”

„Czytając film bazuję na emocjach.”

„Nie mogę zagłuszać czy przytłoczyć sobą treści filmu, natomiast nie mogę być całkowicie bezbarwny.”

Ciekawostki:

Potrafi grać na pianinie.
Zbiera płyty.

Wywiady:

O nich się mówi - Jacek Brzostyński - rzeczpospolita.pl

Wywiad z Jackiem Brzostyńskim - Krystian Kocanowski, Lektorzy - Encyklopedia Głosów

Wywiady i audycje radiowe:

"Lektor - twój drogowskaz - Jacek Brzostyński" - Niewidzialni FM

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 1 - Czytanie na żywo

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 2 - Polityka

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 3 - Film

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 4 - Lektorski warsztat

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 5 - Znamy się ze słyszenia

Kamil Wicik - "Głosy" Odc. 6 - Ewenement lektora

01 Jacek Brzostyński o rozpoznawalności - Radio Złote Przeboje

02 Jacek Brzostyński zapowiada Niezły Numer - Radio Złote Przeboje

03 Jacek Brzostyński o wpadkach - Radio Złote Przeboje

04 Jacek Brzostyński śpiewa - Radio Złote Przeboje

Bank głosów:

Jacek Brzostyński - Pan życia i śmierci

Jacek Brzostyński i Magda Durecka - Ja ciebie kocham

Jacek Brzostyński i Magda Durecka - Deszczu kropelki

Jacek Brzostyński i Magda Durecka - White Christmas

Galeria zdjęć:

fot. Zbiory prywatne p. Jacka Brzostyńskiego

fot. Michał Sadowski

fot. Adam Tuchliński / East News

fot. audioteka.pl

fot. nck.pl

fot. Albert Zawada / AG

fot. TVP

fot. Adam Tuchliński / Reporter / East News

fot. Adam Tuchliński / Reporter / East News

Galeria video:

"Zawód - Lektor", Michał Jeczeń, TVP

Zawód lektor przez mystery_men

Starter - odc. 41, TVP

Starter

- odc. 41 przez lektor0

Pytanie na Śniadanie - Kultowe Głosy, TVP

Pytanie na Śniadanie - Kultowe Głosy - TVP2 przez lektor0

Wiosenna kampania Radia ZET 2011 - Making Of, Radio ZET

Wiosenna kampania Radia ZET 2011, Radio ZET

Maciej Maleńczuk w reklamie Radia ZET, Radio ZET

Martyna Wojciechowska w reklamie Radia ZET, Radio ZET

Rafał Rutkowski w reklamie Radia ZET, Radio ZET

Bibliografia / Źródła:

1. Anna Luboń, „Starter”, TVP, odcinek 41, 2007r
http://www.tvp.pl/rozrywka/programy-rozrywkowe/starter/wideo/odc41/27172
2. "Brzostyński Jacek – aktor", Zbigniew Jaskiernia,
http://www.jaskiernia.pl/index.php?id=ludzie&art=23&p=0
3. "Jeden z najbardziej przenikliwych głosów w Polsce", Radio Złote Przeboje, 04.02.2010, 11:30
http://zloteprzeboje.tuba.fm/zloteprzeboje/1,101972,7527117,Jeden_z_najbardziej_przenikajacych_glosow_w_Polsce.html
4. "KlubowY magazyn LADY M", Andrzej Kraszewski
http://www.magdadurecka.fora.pl/o-magdzie,2/magdusia-prezenterka-telewizyjnego-koncertu-zyczen,73.html
5. "Lektor - twój drogowskaz", Bartosz Szpurek, Niewidzialni FM, lipiec 2011,
http://www.niewidzialni.eu/lektor-twoj-drogowskaz.html
http://www.youtube.com/watch?v=ECEg8783dFA&feature=feedu
6. "Metro - Jacek Brzostyński"
http://www.emetro.pl/emetro/1,50145,2509833.html
7. Michał Jeczeń, „Zawód – Lektor”, reportaż przeprowadzony w 2006 roku na zlecenie TVP SA
8. Noc Muzeów w Kordegardzie
http://kultura.wp.pl/title,Noc-Muzeow,wid,13406593,wiadomosc.html
9. "O nich się mówi - Jacek Brzostyński", Janusz R. Kowalczyk, Tele Rzeczpospolita, Nr 9, 11.01.2002,
http://www.rzeczpospolita.pl/dodatki/tele_020111/tele_a_5.html
10. Profil osoby, http://nk.pl/#profile/2311496
11. Profil osoby, http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/1132262
12. Wywiad z Jackiem Brzostyńskim - Krystian Kocanowski, Lektorzy - Encyklopedia Głosów, 25.12.2011,
http://kocanblog.blogspot.com/2011/12/wywiad-z-jackiem-brzostynskim-rozmawia.html
13. http://pl.wikipedia.org/wiki/Spotkanie_z_Ballad%C4%85
14. http://www.chromy.art.pl/_piwn0.html
15. http://www.spotkaniezballada.pl/
16. Zbiory Prywatne

Powrót do Spis Treści

O nich się mówi - Jacek Brzostyński - rzeczpospolita.pl

2011-07-03T10:22:00.000-07:00

Powrót do Spis Treści
Tekst opracował: Krystian Kocanowski
Publikacja: 03.07.2011, 19:23
Ostatnia aktualizacja: brak aktualizacji

Źródło
http://www.rzeczpospolita.pl/dodatki/tele_020111/tele_a_5.html

O nich się mówi - Jacek Brzostyński

11.01.02 Nr 9
Tele Rzeczpospolita
Janusz R. Kowalczyk

Jacek Brzostyński - Lektorowi nie wolno ani popłakać, ani roześmiać się, ani broń Boże pomylić

Zagrać koszmarnego faceta

Jacek Brzostyński otrzymał dyplom krakowskiej PWST jako "magister sztuki w zakresie gry aktorskiej". Porzucił jednak scenę, by czytać listy dialogowe filmów emitowanych w telewizji lub oferowanych na kasetach wideo. Nie sposób pomylić charakterystyczny tembru jego głosu z żadnym innym. Wyróżnia go niepowtarzalna, ciepła barwa; specyficzne brzmienie natychmiast wzbudzające w widzach odruch sympatii i zaufania do czytającego. Jest dziś najbardziej rozchwytywanym lektorem.

- Byłem aktorem Teatru Śląskiego w Katowicach, a później Teatru Zagłębia w Sosnowcu, gdzie zaangażował mnie dyrektor Jan Klemens. Dzięki aktorowi i reżyserowi Januszowi Ostrowskiemu zagrałem m.in. rolę Jordana w "Komu bije dzwon" Hemingwaya, za którą dostałem Złotą Maskę, i Bohatera w "Kartotece". Ostatni raz na scenie wystąpiłem w Teatrze Powszechnym w Warszawie, jako kamerdyner Keana w spektaklu "Geniusz i szaleństwo. Kean" Dumasa - Sartre'a w reżyserii Andrzeja Łapickiego.

W połowie lat 90. teatr polski popadł w ostry kryzys finansowo-artystyczny. Rodził się natomiast rynek nowych stacji telewizyjnych. Aktora pochłonęło czytanie list dialogowych. Przydała się znajomość angielskiego, częściowe rozumienie niemieckiego i włoskiego.

- Znam pewne słowa klucze. Kiedy słyszę najbardziej egzotyczne języki: chiński, japoński, turecki, węgierski lub walijski, opieram się na intuicji. Przydatne jest też doświadczenie aktorskie - w wielu scenach mogę wyczuć intencje aktora, przewidzieć, jak się zachowa, na co położy akcent, gdzie zrobi pauzę.

Jacka Brzostyńskiego słyszy się, ale i ogląda. W przedstawieniach Teatru TV grał u Barbary Borys-Damięckiej ("Nowy Don Kichot", "Ciężkie czasy") i Andrzeja Łapickiego ("Aszantka", "Pan Geldhab"). Pokazał się w epizodzie z cyklu "Wieczorne opowieści" i w odcinku serialu "Święta wojna". Zagrał w kręconej przez Telewizję Katowice telenoweli "Sobota w Bytkowie".

- Zgodziłem się zagrać, pod warunkiem, że będę wrednym typem. Moim utrapieniem były bowiem role amantów. To mało interesujący, w przeciwieństwie do ról rozmaitych wykolejeńców czy morderców, materiał dla aktora. Udało mi się wreszcie zagrać koszmarnego faceta, kombinatora wiążącego się z mafią.

W ucieczce od ról amantów do jednej ze scen programu rozrywkowego postanowił przeobrazić się w menela. Charakteryzatorki dokonały dzieła.

- Udawałem anonimowego przechodnia, który odpowiada, co sądzi o "telewizji bez wizji". Plan filmowy był na przystanku autobusowym. Poszła w ruch kamera. Aktor grający ankietera podchodzi i pyta: "Co pan sądzi o telewizji bez wizji?". Siedząca obok mnie nobliwa starsza pani oznajmia mu szybko, że jej zdaniem telewizja bez wizji jest świetna. A takich osobników, jak ten tu, lepiej nie pytać. Przecież widać, że nienormalny!

Brzostyński pojawia się w powtórkach telewizyjnych "Spotkań z balladą", w materiałach archiwalnych kabaretu "Piwnica pod Baranami", gdzie m.in. śpiewał pamiętny wywiad z autorem socjalistycznych monumentów Marianem Koniecznym, z refrenem: "Mam wiele upatrzonych miejsc, gdzie zamykam oczy i widzę pomnik". Z ogromnym sentymentem wspomina maratony muzyczne, kiedy jako pianista grał z Jackiem Zielińskim i zaprzyjaźnił się ze Skaldami.

- Z Magdą Durecką, z którą prowadziliśmy wspólnie Telewizyjny Koncert Życzeń w Warszawie, miałem przyjemność nagrać polskie wersje "Raindrops Keep Fallin' On My Head" Bacharacha i "White Christmas" Berlina.

Prawdziwą szkołę czytania zawdzięcza Brzostyński Teatrowi Polskiego Radia w Warszawie.

- Ściągnął mnie tam swego czasu dyrektor Henryk Rozen. Obsadzał mnie w głównych rolach, w znakomitym towarzystwie wielkich aktorów. Zawdzięczam mu wszystko, co potrafię przed mikrofonem. Grałem m.in. w "Wybrańcu" wg Manna i "Trzech towarzyszach" Remarque'a.

W kreskówkach dla dzieci głosem Brzostyńskiego mówią rozmaici książęta i królowie, choć trafiało mu się dubbingować Wróbelka lub Lisa (w "Pinokiu"). W przebojowym serialu "Teletubisie" jest narratorem, a na płytach CD i kasetach z tą baśnią śpiewa kołysankę, którą uwielbia jego czteroletni synek Piotruś. Aktor, nie da się ukryć, nie uskarża się na brak zajęć.

- Najbardziej napracowałem się przy amerykańskim "Ostrym dyżurze". To jeden z nielicznych seriali, któremu tak długo udaje się utrzymywać poziom, a zarazem rodzaj technicznego testu na wytrzymałość. Bohaterowie mówią z zawrotną szybkością, używając skomplikowanych terminów medycznych.

Innego typu wytrzymałości wymagają telenowele tzw. romantyczne. Tu przydatna jest odporność psychiczna na problemy bohaterek. Cóż, lektorowi nie wolno ani popłakać, ani roześmiać się, ani broń Boże pomylić.

- Pewnego razu czytałem dialog filmu. Na końcu tłumacz napisał "czytał" i postawił dwukropek. Przeczytałem to "czytał" i pustka. Kto? Trzeba było cofnąć materiał, zrobić poprawkę. Kiedyś znów czytałem dokument o Lapończykach i z niezmąconym spokojem oświadczyłem, że bohater filmu prowadził hodowlę rafinerów.

Niekiedy Jacek Brzostyński czyta listę dialogową filmu, w którym grał. Tak było np. w przypadku "Triumfu ducha" (z Willemem Dafoe), gdzie obsadzono go w roli oficera SS. Najczęściej jednak siadając do mikrofonu nie wie, jaki będzie czytał film.

- Dostaję tekst do ręki, rusza projekcja. Zupełnie spokojnie czytam listę dialogową zarówno "Playboya", jak filmu o ojcu Pio. I w niczym mi to nie przeszkadza. Mogę czytać poezje i reklamę. To tylko kwestia warsztatu.

Powrót do Spis Treści